Pachnące azalie wielkokwiatowe – które odmiany pachną?

Azalie wielkokwiatowe kojarzą się z intensywnymi kolorami, ale wiele z nich ma też pachnące kwiaty. Według Beana pachnie większość mieszańców azalii wielkokwiatowych – wyjątkiem są azalie Mollis¹. Zapach nie jest więc cechą wszystkich odmian i warto sprawdzić go przed zakupem.

W tym artykule wyjaśniamy, które grupy azalii pachną, i opisujemy pachnące odmiany z naszej oferty. Podajemy tylko te, których zapach potwierdza niezależne źródło. Ogólne zasady uprawy znajdziesz w przewodniku Azalie wielkokwiatowe – kompletny przewodnik po uprawie i pielęgnacji.

Dlaczego pachną tylko niektóre azalie wielkokwiatowe?

Zapach jest cechą niektórych grup odmian. Azalie wielkokwiatowe to mieszańce kilku gatunków z Ameryki Północnej, europejskiego różanecznika żółtego oraz dwóch gatunków ze wschodniej Azji. Według Beana kwiaty większości tych mieszańców pachną, z wyjątkiem azalii Mollis¹. Grupa Mollis pochodzi głównie od japońskiego R. japonicum, którego kwiaty są prawie bez zapachu. Bean zalicza brak zapachu do wad tej grupy, choć podaje też wyjątek – odmianę 'Chevalier de Reali' o bardzo pachnących kwiatach¹.

Wśród pozostałych grup Bean wymienia jako pachnące azalie Occidentale, wywodzące się od zachodnioamerykańskiego R. occidentale. Kwiaty azalii Knap Hill są mniej lub bardziej pachnące¹. Grupy odmian i ich pochodzenie opisujemy szerzej w artykule Azalia wielkokwiatowa – pochodzenie, nazwa łacińska i grupy odmian.

Pachnące azalie z naszej oferty

Poniżej opisujemy odmiany z naszej oferty, których zapach potwierdza niezależne źródło. Kolejność nie jest rankingiem – źródła nie porównują siły zapachu odmian w jednej skali.

Azalia pontyjska (Rhododendron luteum) – wzorzec zapachu

Różanecznik żółty, w naszej ofercie jako azalia pontyjska, ma żółte kwiaty o słodkim zapachu, zebrane po 9–17 w kwiatostanach². Bean pisze, że krzew kwitnie niezawodnie i ma wyjątkowy zapach², a RHS określa jego kwiaty jako bardzo pachnące³. Kwitnie w maju, przed rozwinięciem liści lub razem z nimi². Dorasta zwykle do 2–3 m, a jesienią jego liście przebarwiają się na pomarańczowo i czerwono³. To dziki gatunek, który ma w Polsce izolowane stanowisko pod Leżajskiem² – opisujemy go w artykule Różanecznik żółty (azalia pontyjska).

'Golden Lights' – pachnąca odmiana z serii Northern Lights

'Golden Lights' należy do serii Northern Lights z Uniwersytetu Minnesoty¹⁰. Według bazy American Rhododendron Society wyhodowano ją w Arboretum Uniwersytetu Minnesoty i ma pachnące kwiaty o szerokości ok. 7 cm, jasnopomarańczowożółte, z falistymi brzegami płatków i pomarańczowożółtą plamką na górnym płatku, zebrane po ok. 10 w płaskich kwiatostanach. Kwitnie w środkowej części sezonu azalii, raczej pod jej koniec, a po 10 latach osiąga ok. 1,2 m wysokości. Jej mrozoodporność ARS szacuje orientacyjnie na –34 °C⁴.

'Toucan' – pachnąca odmiana Knap Hill

'Toucan' to odmiana grupy Knap Hill z 1941 roku. Bean opisuje jej kwiaty jako szeroko otwarte, kremowe, z czasem bielejące, z różowym nalotem na brzegach i dużą żółtą plamką – i pachnące¹. To przykład, że wśród odmian Knap Hill zdarzają się odmiany o pachnących kwiatach.

'Arneson Gem' – lekko pachnąca

'Arneson Gem' wyhodowali w USA I. i R. Arnesonowie w 1975 roku. Według katalogu grupy specjalistycznej Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego jej kwiaty są lekko pachnące – w gardzieli żółte, ku brzegom czerwonopomarańczowe, z zewnątrz czerwone, a rozwijają się z czerwonych pąków z żółtymi smugami. Po 12 latach krzew ma ok. 0,9 m wysokości i 1,2 m szerokości, a jesienią jego liście dobrze się przebarwiają. W 2012 roku otrzymał Award of Garden Merit⁵.

'Mandarin Lights' – lekko pachnąca i mrozoodporna

'Mandarin Lights' to kolejna odmiana z serii Northern Lights, wyhodowana z krzyżówki R. calendulaceum z odmianą 'Orangeade' z grupy Knap Hill. Ma pomarańczowe kwiaty z ciemniejszym użyłkowaniem i jaśniejszą plamką, o średnicy 5–6 cm, zebrane po 7–10 w kulistych kwiatostanach. W Minnesocie kwitnie od końca maja do początku czerwca, dorasta do ok. 2 m wysokości i szerokości, a jej pąki kwiatowe wytrzymują co najmniej –35,5 °C⁷. Uniwersytet Stanowy Oregonu opisuje jej kwiaty jako lekko pachnące⁶, choć opis hodowców nie wspomina o zapachu⁷.

Inne odmiany opisujemy w artykule Odmiany azalii wielkokwiatowych, a odmiany w poszczególnych kolorach – w artykule Kolory azalii wielkokwiatowych.

Zestawienie pachnących odmian

Tabela zbiera dane z opisów powyżej. Źródła nie oceniają siły zapachu w porównywalny sposób. Dane pochodzą z opracowań Beana^1,2, RHS^3,5, ARS⁴, Uniwersytetu Stanowego Oregonu⁶ i Uniwersytetu Minnesoty⁷.

Odmiany bez zapachu i bez danych

Nie każda azalia wielkokwiatowa pachnie. Baza American Rhododendron Society podaje wprost, że 'Oxydol' o białych kwiatach nie ma zapachu⁸. W opisach Beana nie ma też wzmianki o zapachu przy popularnych odmianach Knap Hill i Exbury, takich jak 'Klondyke', 'Gibraltar', 'Cecile' czy 'Homebush'¹ – to nie znaczy, że na pewno nie pachną, ale źródło tego nie potwierdza. Z naszego doświadczenia możemy powiedzieć, że odmiana 'Gibraltar' wytwarza delikatny zapach.

Dla pozostałych odmian z naszej oferty nie znaleźliśmy wiarygodnych informacji o zapachu, więc ich tu nie opisujemy. Jeśli zapach jest dla Ciebie ważny, wybierz jedną z odmian opisanych wyżej.

Gdzie posadzić pachnącą azalię wielkokwiatową?

Zapach najłatwiej docenić z bliska, dlatego pachnącą azalię posadź tam, gdzie bywasz w czasie jej kwitnienia: przy tarasie, wzdłuż ścieżki do domu, przy wejściu albo pod oknem. Pamiętaj przy tym o wymaganiach azalii – kwaśnej, wilgotnej, ale przepuszczalnej glebie^3,7 i miejscu osłoniętym³. 'Mandarin Lights' według hodowców rośnie w pełnym słońcu lub lekkim cieniu i nie znosi suszy⁷, a różanecznik żółty – w pełnym słońcu lub półcieniu³.

Wysoki różanecznik żółty, dorastający do 2–3 m³, nadaje się na tło rabaty lub do większego ogrodu, a niższa 'Arneson Gem'⁵ zmieści się bliżej tarasu.

Pachnąca rabata – z czym łączyć?

Hodowcy z Uniwersytetu Minnesoty piszą, że ich nowsze odmiany z tej serii, w tym 'Mandarin Lights', dobrze wyglądają w towarzystwie innych krzewów i małych drzew kwitnących wiosną, niewielkich roślin zimozielonych oraz wiosennych roślin cebulowych i bylin. Intensywnie pomarańczowe kwiaty 'Mandarin Lights' radzą zestawiać z roślinami o liściach w subtelnych odcieniach zieleni lub srebrzystoszarych albo z innymi roślinami o jaskrawych kwiatach⁷.

Rośliny, które dobrze rosną obok azalii, opisujemy w artykule Co sadzić obok azalii wielkokwiatowych, a gotowe projekty rabat – w artykule Rabata z azaliami wielkokwiatowymi – projekty.

FAQ – najczęstsze pytania o pachnące azalie

Podsumowanie

1. Pachnie większość azalii wielkokwiatowych. Wyjątkiem są azalie Mollis, które zwykle nie pachną.
2. Zapach zależy od grupy. Pachnące są azalie Occidentale, a odmiany Knap Hill pachną mniej lub bardziej.
3. Wzorcem jest różanecznik żółty. Azalia pontyjska ma słodkie, bardzo pachnące kwiaty.
4. Sprawdzaj zapach w źródle. Z naszej oferty potwierdzony zapach mają azalia pontyjska, 'Golden Lights' i 'Toucan', a lekki – 'Arneson Gem' i 'Mandarin Lights'.
5. Sadź blisko miejsc, w których bywasz. Pachnącą azalię warto posadzić przy tarasie, ścieżce lub oknie.

Źródła

Artykuł powstał na podstawie mojego wieloletniego doświadczenia szkółkarskiego oraz opracowań naukowych podanych poniżej. Zdania z publikacji podane są w tłumaczeniu, a numery w tekście prowadzą do źródła na tej liście.