Najpiękniejsze odmiany azalii wielkokwiatowych – przegląd z opisami
Azalie wielkokwiatowe to krzewy zrzucające liście na zimę, które w maju i czerwcu kwitną w odcieniach bieli, różu, czerwieni, pomarańczu i żółci. Odmiany różnią się przede wszystkim barwą kwiatów, wysokością, mrozoodpornością i zapachem – większość dorasta do ok. 1,2–1,8 m i znosi w gruncie mrozy do ok. –26 °C. Poniżej opisujemy ponad 30 odmian, w tym wszystkie z naszej oferty.
Odmiany pogrupowaliśmy według barwy kwiatów. Na końcu znajdziesz tabelę porównawczą, podpowiedzi, którą odmianę wybrać do konkretnego miejsca, i odpowiedzi na najczęstsze pytania. Ogólne zasady uprawy opisujemy w przewodniku Azalie wielkokwiatowe – kompletny przewodnik po uprawie i pielęgnacji.
Odmiany azalii wielkokwiatowych w pigułce
- Azalie wielkokwiatowe to mieszańce kilku grup: gandawskich, Mollis, Knap Hill i Exbury, Occidentale i Northern Lights, a także gatunki, z których powstały.
- Kwitną w odcieniach bieli, kremu, różu, łososiu, czerwieni, pomarańczu i żółci, często z kontrastową plamką na górnym płatku.
- Większość odmian w naszej ofercie dorasta po 10 latach do ok. 1,2–1,8 m; do najniższych należą 'Liliput', 'Goldpracht' i 'Arneson Gem' (ok. 1 m).
- Rośliny w gruncie znoszą zwykle mrozy do ok. –26 °C, a odmiany z serii Northern Lights – jeszcze silniejsze.
- Pachną m.in. azalia pontyjska, 'Daviesii', 'Arima', 'Sarina' i 'Toucan'; azalie Mollis zwykle nie pachną.
- Na pełnym słońcu delikatne barwy kwiatów szybko płowieją – najlepsze jest światło rozproszone.
Grupy odmian azalii wielkokwiatowych
Azalie wielkokwiatowe to mieszańce, które powstały w ciągu ostatnich dwóch stuleci w Belgii, Holandii, Wielkiej Brytanii i USA. Ich przodkami są gatunki z Ameryki Północnej, europejski różanecznik żółty (Rhododendron luteum) oraz gatunki z Chin i Japonii1. Różanecznik żółty rośnie dziko także w Polsce – piszemy o nim w artykule Różanecznik żółty (azalia pontyjska). Odmiany dzieli się na grupy według pochodzenia:
- Azalie gandawskie – najstarsza grupa mieszańców azalii zrzucających liście na zimę. Pochodzą z krzyżówek gatunków amerykańskich z różanecznikiem żółtym, a większość obecnych odmian wywodzi się prawdopodobnie od krzyżówek, które w latach 20. i 30. XIX wieku wykonał P. Mortier z Gandawy. Większość jesienią intensywnie się przebarwia1.
- Azalie Mollis – pochodzą głównie od R. japonicum, a część od R. molle. Typowe są dla nich barwy pomarańczowe, płomienne i czerwone; zwykle nie pachną i nie przekraczają ok. 1,2–1,5 m wysokości1. Są nieco mniej odporne na mróz niż azalie Exbury, choć między odmianami są duże różnice2.
- Azalie Knap Hill i Exbury – grupa zapoczątkowana w połowie XIX wieku w angielskiej szkółce Knap Hill przez Anthony'ego Waterera, który krzyżował azalie gandawskie z R. molle. Od ok. 1921 roku linię tę rozwijał w Exbury Lionel de Rothschild. Odmiany rosną zwykle umiarkowanie, do ok. 1,5 m, młode liście są często brązowawe, a jesienią wiele z nich pięknie się przebarwia1. Wiele odmian tej grupy jest dobrze mrozoodpornych2.
- Azalie Occidentale – mieszańce R. occidentale z azaliami gandawskimi lub Mollis. Mają pachnące, delikatnie zabarwione kwiaty, białe, kremowe lub różowe1.
- Seria Northern Lights – odmiany wyhodowane na Uniwersytecie Minnesoty z myślą o mroźnym klimacie2,8. Rośliny i pąki kwiatowe tej serii podobno przetrwały mróz –40 °F, czyli ok. –40 °C2. W naszej ofercie należą do niej 'Golden Lights' i 'Mandarin Lights'8.
Coraz więcej jest też nowych polskich odmian, takich jak 'Liliput', 'Mars' i 'Venus'. Nie każdą odmianę da się przypisać do grupy, dlatego w opisach podajemy ją tylko tam, gdzie jest znana. Historię grup i ich wzorcowe odmiany opisujemy w artykule Azalia wielkokwiatowa – pochodzenie, nazwa łacińska i grupy odmian.
Odmiany białe i kremowe
Białe i kremowe azalie rozjaśniają zacienione zakątki ogrodu i oddzielają od siebie odmiany o jaskrawych barwach. Większość z nich ma na górnym płatku żółtą lub pomarańczową plamkę.
'Oxydol' – śnieżnobiałe kwiaty z żółtym rysunkiem
Duże, ok. 8-centymetrowe kwiaty odmiany 'Oxydol' są śnieżnobiałe, z delikatnym żółtym rysunkiem na górnym płatku, i pachną. Krzew ma krzaczasty pokrój i po 10 latach osiąga ok. 1,2 m wysokości i 1,4 m szerokości. Duże, ciemnozielone liście przebarwiają się jesienią na żółto.
'Arima' – białe kwiaty z pomarańczową plamką
Odmiana 'Arima' rośnie wolno i po 10 latach ma ok. 1,2 m wysokości i podobną szerokość. Jej duże, białe kwiaty z pomarańczową plamką na górnym płatku i różowymi pręcikami pachną, a pojawiają się w maju. Jesienią liście żółkną.
'Toucan' – kremowobiałe kwiaty z dużą złotą plamą
'Toucan' należy do azalii Knap Hill i pochodzi z 1941 roku. Jej pachnące kwiaty są kremowe, potem bieleją, mają różowawe brzegi płatków i dużą żółtą plamę1. Osiągają do 9 cm średnicy, a w pąku są żółtoróżowawe. Odmiana rośnie silnie – po 10 latach ma ok. 2 m wysokości i podobną szerokość.
'Schneegold' – kremowobiałe kwiaty
'Schneegold' ma kremowobiałe kwiaty, które pojawiają się w maju i czerwcu. To jedna z azalii wielkokwiatowych na zimę polecanych do uprawy w pojemnikach7.
'Daviesii' – bardzo pachnące kwiaty
'Daviesii' to azalia gandawska wyhodowana w XIX wieku przez I. Daviesa z krzyżówki R. viscosum i R. molle. Różowe pąki rozwijają się w kremowe kwiaty, które szybko bieleją. Kwiaty mają żółtą plamkę, ok. 6,5 cm średnicy i bardzo intensywny zapach, a pojawiają się w maju i czerwcu. Krzew z czasem dorasta do 3 m. Odmiana ma nagrodę Award of Garden Merit Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego4. Nie ma jej w naszej ofercie.
Odmiany różowe i łososiowe
Róże i łososie najłatwiej połączyć z innymi roślinami w ogrodzie – nie dominują, a jednocześnie są dobrze widoczne. Część odmian ma pąki w ciemniejszym odcieniu niż rozwinięte kwiaty.
'Cecile' – łososioworóżowe kwiaty z żółtą plamką
'Cecile' należy do azalii Knap Hill i Exbury. Jej kwiaty są łososioworóżowe z żółtą plamką, a pąki – ciemniej różowe1. Są duże, mają 8–10 cm średnicy i tworzą kuliste kwiatostany. Krzew o wyprostowanym pokroju osiąga po 10 latach ok. 1,5 m wysokości i podobną szerokość, a jesienią liście przebarwiają się na pomarańczowo, czerwono i żółto. Odmianę 'Cecile' oferujemy także w formie piennej.
'Sarina' – duże, pachnące kwiaty łososioworóżowe
Odmiana 'Sarina' ma bardzo duże, pachnące kwiaty o barwie łososioworóżowej, z pomarańczową plamką na górnym płatku i pofalowanymi brzegami. Zbite, kuliste kwiatostany pojawiają się pod koniec maja. Krzew jest dość zwarty, osiąga ok. 1,2 m wysokości i 1,4 m szerokości.
'Homebush' – różowe kwiatostany jak pompony
'Homebush' wyhodowano w szkółce Knap Hill przed 1925 rokiem. Ma ciemnokarminoworóżowe kwiaty1 zebrane w kuliste, gwiaździste kwiatostany przypominające pompony. Krzew osiąga po 10 latach ok. 1,5 m wysokości, a jesienią jego liście żółkną.
'Juanita' – ciemnoróżowe kwiaty z żółtym wzorkiem
Kwiaty odmiany 'Juanita' są duże, pofalowane, ciemnoróżowe, z żółtym wzorkiem na górnym płatku. Krzew ma rozłożysty pokrój i po 10 latach osiąga ok. 1,4 m wysokości i 1,6 m szerokości. Jesienią liście przebarwiają się na żółto i pomarańczowo.
'Pink Delight' – różowe kwiaty ze złotożółtą plamką
'Pink Delight' wprowadził do handlu w 1947 roku Rothschild z Wielkiej Brytanii. Kwiaty mają 6,5–8 cm średnicy, są czysto różowe, w środku nieco jaśniejsze, ze złotożółtą plamką na górnym płatku, i pojawiają się w drugiej połowie maja. Krzew o luźnym, wyprostowanym pokroju osiąga po 10 latach ok. 1,5 m wysokości i 1,3 m szerokości6. Nie ma tej odmiany w naszej ofercie.
Odmiany czerwone i pomarańczowe
Czerwienie i pomarańcze są widoczne z daleka, dlatego dobrze sprawdzają się jako mocny akcent – pojedynczo na trawniku albo w środku rabaty.
'Nabucco' – intensywnie czerwone kwiaty w czerwcu
Odmiana 'Nabucco' ma intensywnie czerwone kwiaty o średnicy ok. 7 cm, jaśniejsze w środku, które nie płowieją na słońcu. Należy do później kwitnących odmian – kwiaty pojawiają się w pierwszej połowie czerwca. Krzew rośnie silnie i osiąga ok. 1,8 m wysokości i 1,6 m szerokości.
'Feuerwerk' – duże, intensywnie czerwone kwiaty
Duże kwiaty odmiany 'Feuerwerk' są intensywnie czerwone i tworzą półkuliste kwiatostany. Ciemnozielone liście z delikatnymi włoskami brązowieją jesienią. Krzew osiąga po 10 latach ok. 1,5 m wysokości i 1 m szerokości. Odmiana 'Feuerwerk' jest też polecana do uprawy w pojemnikach7.
'Feuerkopfen' – kwiaty jak płomienie
Kwiaty odmiany 'Feuerkopfen' są jasnoczerwone, z odrobiną pomarańczu, i przypominają płomienie. Tworzą kuliste, gwiaździste kwiatostany podobne do pomponów. Krzew osiąga ok. 1,5 m wysokości, a jesienią jego liście żółkną.
'Doloroso' – czerwone kwiaty przed rozwojem liści
Odmiana 'Doloroso' ma czerwone, lejkowate kwiaty o średnicy ok. 6 cm, które pojawiają się przed rozwojem liści. Krzew jest niewysoki i rozłożysty – po 10 latach ma ok. 1,2 m wysokości i 1,5 m szerokości. Jesienią ciemnozielone liście przebarwiają się na pomarańczowo, czerwono i żółto.
'Gibraltar' – pomarańczowoczerwone, postrzępione kwiaty
'Gibraltar' to odmiana z grupy Knap Hill i Exbury z 1947 roku. Ma intensywnie pomarańczowoczerwone, postrzępione kwiaty w dużych kwiatostanach1, z jasnymi cętkami na górnym płatku. Krzew ma rozłożysty pokrój i po 10 latach osiąga ok. 1,6 m wysokości i 1,8 m szerokości.
'Diorama' – pomarańczowoczerwone, pachnące kwiaty
Duże kwiaty odmiany 'Diorama' są pomarańczowoczerwone, z jaśniejszą plamką na górnym płatku, i przyjemnie pachną. Pojawiają się na przełomie maja i czerwca. Krzew ma wyprostowany pokrój i po 10 latach osiąga ok. 1,6 m wysokości i 1 m szerokości.
'Mars' – czerwonopomarańczowe kwiaty polskiej odmiany
'Mars' to nowa polska odmiana o dużych, intensywnie czerwonopomarańczowych kwiatach, które pojawiają się w maju i czerwcu. Krzew osiąga ok. 1,5 m wysokości i podobną szerokość, a jesienią jego liście przebarwiają się na złoto i czerwono.
'Mandarin Lights' – czerwonopomarańczowe kwiaty i duża mrozoodporność
'Mandarin Lights' należy do serii Northern Lights i jest bardzo mrozoodporna8. Kwiaty w odcieniach czerwieni i pomarańczu mają żółtą plamkę na jednym płatku i delikatnie pachną. Krzew rośnie powoli i ma krzaczasty pokrój.
Azalie wielkokwiatowe z naszej oferty!
Zamów najpiękniejsze odmiany azalii wielkokwiatowych wygodnie w naszym sklepie internetowym. Duże, piękne sadzonki!
Kategoria w sklepie Azalie wielkokwiatowe
Azalia wielkokwiatowa 'Oxydol'
Azalia wielkokwiatowa 'Arima'
Azalia wielkokwiatowa 'Toucan'
Azalia wielkokwiatowa 'Cecile'
Azalia wielkokwiatowa 'Sarina'
Azalia wielkokwiatowa 'Homebush'
Azalia wielkokwiatowa 'Juanita'
Azalia wielkokwiatowa 'Nabucco'
Azalia wielkokwiatowa 'Feuerwerk'
Azalia wielkokwiatowa 'Feuerkopfen'
Azalia wielkokwiatowa 'Doloroso'
Azalia wielkokwiatowa 'Gibraltar'
Azalia wielkokwiatowa 'Diorama'
Azalia wielkokwiatowa 'Mars'
Azalia wielkokwiatowa 'Mandarin Lights'
Azalia wielkokwiatowa 'Klondyke'
Azalia wielkokwiatowa 'Golden Lights'
Azalia wielkokwiatowa 'Goldpracht'
Azalia wielkokwiatowa 'Anneke'
Azalia wielkokwiatowa 'Limetta'
Azalia wielkokwiatowa 'Christopher Wren'
Azalia wielkokwiatowa 'Csardas'
Azalia pontyjska (różanecznik żółty)
Azalia wielkokwiatowa 'Arneson Gem'
Azalia wielkokwiatowa 'Iya'
Azalia wielkokwiatowa 'Venus'
Azalia wielkokwiatowa 'Liliput'
Odmiany żółte i złote
Żółte azalie wnoszą do ogrodu ciepło i dobrze wyglądają na tle ciemnej zieleni. Część z nich ma pomarańczowy rumieniec albo pąki w innym kolorze niż kwiaty.
'Klondyke' – złocistopomarańczowe kwiaty i miedziane liście
'Klondyke' należy do azalii Knap Hill i Exbury i pochodzi z 1947 roku. Kwiaty są ciemnozłotożółte z łososiowoczerwonym nalotem, a pąki – pomarańczowe i żółte1. Mają 6–8 cm średnicy, pofalowane płatki i tworzą półkuliste kwiatostany. Młode liście są miedzianozielone, a jesienią przebarwiają się na brązowoczerwono. Krzew jest zwarty i po 10 latach ma ok. 1,3 m wysokości.
'Golden Lights' – pomarańczowożółte, pachnące kwiaty
'Golden Lights' to odmiana z serii Northern Lights wprowadzona w 1986 roku; jej kwiaty pachną8. Są pomarańczowożółte, z ciemniejszym wzorkiem na środku płatków, i tworzą płaskie kwiatostany. Krzew ma lekko kulisty pokrój i po 10 latach osiąga ok. 1,4 m wysokości.
'Goldpracht' – żółte, delikatnie pachnące kwiaty
'Goldpracht' to niewielki krzew, który po 10 latach ma ok. 1 m wysokości i 1,3 m szerokości. Duże, lekko pofalowane kwiaty o średnicy 7–8 cm są żółte, z wyraźnym wzorkiem na jednym płatku, i delikatnie pachną. Jesienią liście przebarwiają się na żółto i brunatno.
'Anneke' – intensywnie żółte kwiaty
Odmiana 'Anneke' ma duże, intensywnie żółte kwiaty z ciemnym wzorkiem na górnym płatku. Krzew o luźnym pokroju osiąga po 10 latach ok. 1,5 m wysokości i 1,7 m szerokości, a jesienią liście żółkną.
'Limetta' – żółte kwiaty w gęstych kwiatostanach
Kwiaty odmiany 'Limetta' są żółte, lekko pofalowane, z wyraźnym wzorkiem na jednym płatku, i mają ok. 8 cm średnicy. Zbiera się ich po 10–12 w kulistym kwiatostanie. Krzew osiąga ok. 1,4 m wysokości i 1,2 m szerokości.
'Christopher Wren' – ciemnożółte kwiaty z pomarańczowym rumieńcem
Odmianę 'Christopher Wren' wyhodowała szkółka L. J. Endtz. Kwiaty są żółte, górne płatki mają pomarańczoworóżowy rumieniec i ciemnożółtą plamę1. Krzew osiąga po 10 latach ok. 1,5 m wysokości, a jesienią liście brązowieją.
'Csardas' – żółte kwiaty z różowawym odcieniem
Kwiaty odmiany 'Csardas' są w pąku pomarańczowe, a po otwarciu żółte, z lekkim różowawym odcieniem. Mają 5–7 cm średnicy i delikatnie pachną. Krzew ma luźny, rozłożysty pokrój i po 10 latach osiąga ok. 1,8 m wysokości. Błyszczące liście przebarwiają się jesienią na bordowo i żółto.
Azalia pontyjska – dziki gatunek o mocnym zapachu
Azalia pontyjska, czyli różanecznik żółty (Rhododendron luteum), to gatunek, od którego pochodzą m.in. azalie gandawskie1. Jej intensywnie żółte, lepkie kwiaty o średnicy 4–5 cm mocno pachną i pojawiają się na początku maja. Krzew rośnie silnie i po 10 latach osiąga ok. 3 m wysokości, a jesienią liście przebarwiają się na żółto, pomarańczowo i czerwono.
'Golden Sunset' – jaskrawożółte kwiaty bez zapachu
'Golden Sunset' powstała w Exbury przed 1948 rokiem i należy do azalii Knap Hill. Jaskrawożółte kwiaty z czerwonym nalotem i pomarańczowożółtą plamą tworzą kwiatostany liczące do 30 kwiatów i pojawiają się pod koniec maja. Kwiaty nie pachną. Krzew osiąga po 10 latach ok. 1,5–1,75 m wysokości, a jesienią dobrze się przebarwia. Odmiana ma nagrodę Award of Garden Merit5. Nie ma jej w naszej ofercie.
Odmiany dwukolorowe
U tych odmian na jednym krzewie widać dwie lub trzy barwy – pąki mają inny kolor niż rozwinięte kwiaty albo gardziel kontrastuje z brzegami płatków.
'Arneson Gem' – kwiaty z żółtą gardzielą i pomarańczowymi brzegami
Odmianę 'Arneson Gem' wyhodowali w 1975 roku w USA I. i R. Arnesonowie. Czerwone pąki mają jasnożółte smugi, a kwiaty – żółtą gardziel, czerwonopomarańczowe brzegi płatków i lekki zapach. Krzew jest zwarty: po 12 latach ma ok. 0,9 m wysokości i 1,2 m szerokości. Odmiana ma nagrodę Award of Garden Merit Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego3. Jesienią liście przebarwiają się na fioletowoczerwono.
'Iya' – różowoczerwone pąki i żółte kwiaty
Kwiaty odmiany 'Iya' są w pąku różowoczerwone, a po otwarciu żółte, z lekko pomarańczowymi brzegami i pomarańczowymi cętkami na górnym płatku. Są bardzo duże – mają ok. 12 cm średnicy – i pofalowane. Krzew rośnie silnie, ma zwarty pokrój i po 5 latach osiąga ok. 1,1 m wysokości.
'Venus' – pomarańczowe pąki i różowożółte kwiaty
'Venus' to nowa polska odmiana. Jej pąki są pomarańczowe, a kwiaty po otwarciu – różowożółte, o pofalowanych brzegach. Kwitnie długo, od drugiej połowy maja. Krzew ma zwarty, zaokrąglony pokrój i dorasta do ok. 2 m. Odmiana ma dużą odporność na mączniaka.
'Liliput' – niska odmiana o różowopomarańczowych kwiatach
'Liliput' to nowa polska odmiana o mocno zwartym, kulistym pokroju, która rośnie wolno i dorasta do ok. 1 m. Kwiaty są w pąku ciemnoczerwone, a po otwarciu różowopomarańczowe, z żółtą plamką na górnym płatku; w miarę przekwitania jaśnieją i słabo pachną. Kwitnie długo, od drugiej połowy maja. Odmiana ma dużą odporność na mączniaka i nadaje się do uprawy w donicy przez cały rok.
Tabela porównawcza odmian
Tabela zestawia wszystkie opisane odmiany. Wysokość dotyczy krzewów po ok. 10 latach, a mrozoodporność – roślin rosnących w gruncie.
| Porównanie odmian azalii wielkokwiatowych | ||||
|---|---|---|---|---|
| Odmiana | Barwa kwiatów | Wysokość | Mrozoodporność | Zapach |
| 'Oxydol' | Śnieżnobiałe z żółtym rysunkiem | ok. 1,2 m | –26 °C | Pachnące |
| 'Arima' | Białe z pomarańczową plamką | ok. 1,2 m | –29 °C | Pachnące |
| 'Toucan' | Kremowobiałe, różowawe brzegi, duża żółta plama | ok. 2 m | –26 °C | Pachnące |
| 'Schneegold' | Kremowobiałe | – | – | – |
| 'Daviesii' | Kremowe, potem białe, z żółtą plamką | z czasem do 3 m | H6 | Bardzo silny |
| 'Cecile' | Łososioworóżowe z żółtą plamką | ok. 1,5 m | –26 °C | – |
| 'Sarina' | Łososioworóżowe z pomarańczową plamką | ok. 1,2 m | –26 °C | Pachnące |
| 'Homebush' | Ciemnokarminoworóżowe, kwiatostany jak pompony | ok. 1,5 m | –26 °C | – |
| 'Juanita' | Ciemnoróżowe z żółtym wzorkiem | ok. 1,4 m | –26 °C | – |
| 'Pink Delight' | Różowe ze złotożółtą plamką | ok. 1,5 m | strefa 5b | – |
| 'Nabucco' | Intensywnie czerwone | ok. 1,8 m | –23 °C | – |
| 'Feuerwerk' | Intensywnie czerwone | ok. 1,5 m | –26 °C | – |
| 'Feuerkopfen' | Jasnoczerwone z odrobiną pomarańczu | ok. 1,5 m | –26 °C | – |
| 'Doloroso' | Czerwone | ok. 1,2 m | –26 °C | – |
| 'Gibraltar' | Pomarańczowoczerwone, postrzępione | ok. 1,6 m | –21 °C | Umiarkowany |
| 'Diorama' | Pomarańczowoczerwone z jaśniejszą plamką | ok. 1,6 m | –23 °C | Pachnące |
| 'Mars' | Czerwonopomarańczowe | ok. 1,5 m | –26 °C | – |
| 'Mandarin Lights' | Czerwonopomarańczowe z żółtą plamką | – | –30 °C | Delikatny |
| 'Klondyke' | Złocistopomarańczowe z łososiowoczerwonym nalotem | ok. 1,3 m | –26 °C | – |
| 'Golden Lights' | Pomarańczowożółte | ok. 1,4 m | –30 °C | Pachnące |
| 'Goldpracht' | Żółte z wyraźnym wzorkiem | ok. 1 m | –26 °C | Delikatny |
| 'Anneke' | Intensywnie żółte z ciemnym wzorkiem | ok. 1,5 m | –26 °C | – |
| 'Limetta' | Żółte z wyraźnym wzorkiem | ok. 1,4 m | –26 °C | – |
| 'Christopher Wren' | Żółte z pomarańczoworóżowym rumieńcem | ok. 1,5 m | – | – |
| 'Csardas' | Żółte z różowawym odcieniem | ok. 1,8 m | –23 °C | Delikatny |
| Azalia pontyjska | Intensywnie żółte | ok. 3 m | –26 °C | Silny |
| 'Golden Sunset' | Jaskrawożółte z czerwonym nalotem | ok. 1,5–1,75 m | H6 | Brak |
| 'Arneson Gem' | Żółta gardziel, czerwonopomarańczowe brzegi | ok. 0,9 m (po 12 latach) | –23 °C | Delikatny |
| 'Iya' | Żółte z pomarańczowymi brzegami, pąki różowoczerwone | ok. 1,1 m (po 5 latach) | –26 °C | – |
| 'Venus' | Różowożółte, pąki pomarańczowe | ok. 2 m | –26 °C | – |
| 'Liliput' | Różowopomarańczowe z żółtą plamką | ok. 1 m | –26 °C | Słaby |
| Wysokość po ok. 10 latach, jeśli nie zaznaczono inaczej; mrozoodporność roślin w gruncie (H6 – skala Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego, 5b – strefa USDA). „–” – brak danych. Flower GARDEN | ||||
'Oxydol'
'Arima'
'Toucan'
'Schneegold'
'Daviesii'
'Cecile'
'Sarina'
'Homebush'
'Juanita'
'Pink Delight'
'Nabucco'
'Feuerwerk'
'Feuerkopfen'
'Doloroso'
'Gibraltar'
'Diorama'
'Mars'
'Mandarin Lights'
'Klondyke'
'Golden Lights'
'Goldpracht'
'Anneke'
'Limetta'
'Christopher Wren'
'Csardas'
Azalia pontyjska
'Golden Sunset'
'Arneson Gem'
'Iya'
'Venus'
'Liliput'
Szczegółowe zestawienie odmian według mrozoodporności znajdziesz w artykule Azalie wielkokwiatowe mrozoodporne, a różnice między azaliami wielkokwiatowymi i japońskimi opisujemy w artykule Azalia wielkokwiatowa a japońska – różnice.
Którą odmianę wybrać?
Wybór odmiany zależy od tego, czego oczekujesz od krzewu i jakie warunki ma Twój ogród. Poniżej pięć typowych sytuacji z odmianami z naszej oferty.
Gotowe zestawienia azalii z roślinami towarzyszącymi znajdziesz w artykule Rabata z azaliami wielkokwiatowymi – 3 projekty.
FAQ – najczęstsze pytania o odmiany azalii wielkokwiatowych
Jakie mrozy wytrzymują azalie wielkokwiatowe?
Większość odmian z naszej oferty rosnących w gruncie znosi mrozy do ok. –26 °C. Najwyższą mrozoodporność w tabeli mają 'Golden Lights' i 'Mandarin Lights' (ok. –30 °C) oraz 'Arima' (ok. –29 °C), a niższą – 'Arneson Gem', 'Csardas', 'Diorama' i 'Nabucco' (ok. –23 °C) oraz 'Gibraltar' (ok. –21 °C). Rośliny i pąki kwiatowe z serii Northern Lights podobno przetrwały mróz –40 °F, czyli ok. –40 °C2. W donicy korzenie są dużo bardziej narażone na mróz niż w gruncie.
Które odmiany azalii wielkokwiatowych pachną?
Mocno pachnie azalia pontyjska, czyli różanecznik żółty. Bardzo pachnące kwiaty ma też odmiana 'Daviesii'4, a pachnące – m.in. 'Arima', 'Sarina', 'Diorama' i 'Oxydol'. Pachną też kwiaty odmian 'Toucan'1 i 'Golden Lights'8. Delikatny zapach mają 'Arneson Gem', 'Csardas', 'Goldpracht', 'Mandarin Lights' i 'Liliput'. Azalie Mollis zwykle nie pachną1, a 'Golden Sunset' jest odmianą bez zapachu5. Więcej piszemy w artykule Pachnące azalie wielkokwiatowe.
Czy wszystkie azalie wielkokwiatowe zrzucają liście na zimę?
Tak, wszystkie odmiany azalii wielkokwiatowych zrzucają liście na zimę – tym różnią się od azalii japońskich, które zachowują na zimę przynajmniej część liści. Wcześniej liście wielu odmian przebarwiają się: na żółto ('Oxydol', 'Toucan', 'Homebush'), na pomarańczowo i czerwono ('Cecile', 'Doloroso'), na fioletowoczerwono ('Arneson Gem') albo na brązowo ('Feuerwerk', 'Christopher Wren').
Do jakiej wysokości dorastają azalie wielkokwiatowe?
Większość odmian w naszej ofercie osiąga po 10 latach ok. 1,2–1,8 m wysokości. Niskie i zwarte są 'Liliput' i 'Goldpracht' (ok. 1 m) oraz 'Arneson Gem' (ok. 0,9 m po 12 latach)3, a najwyższe – 'Toucan' i 'Venus' (ok. 2 m) oraz azalia pontyjska (ok. 3 m).
Kiedy kwitną azalie wielkokwiatowe?
Większość odmian z naszej oferty kwitnie w maju i czerwcu. Najwcześniej, na początku maja, zakwita azalia pontyjska, a do później kwitnących należy 'Nabucco', które kwitnie w pierwszej połowie czerwca. W chłodniejszych regionach i w cienistym miejscu kwitnienie może się przesunąć.
Od jakiej odmiany zacząć, jeśli to moja pierwsza azalia wielkokwiatowa?
Dobrze sprawdzają się odmiany, które kwitną regularnie i obficie, a przy tym nie rosną zbyt wysoko – na przykład 'Klondyke', 'Cecile', 'Juanita' albo 'Oxydol'. Ważniejszy od odmiany jest jednak wybór miejsca i kwaśnego, przepuszczalnego podłoża.
Ile odmian azalii wielkokwiatowych warto posadzić w jednym ogrodzie?
W małym ogrodzie lepiej wybrać kilka odmian i posadzić po kilka roślin każdej z nich, niż sadzić wiele odmian pojedynczo. Grupy jednej odmiany tworzą wyraźne plamy barwne, a ogród nie wygląda na przypadkową kolekcję. Jaskrawe barwy dobrze jest przedzielać odmianami białymi lub kremowymi.
Podsumowanie
- Wiele grup, jedna nazwa. Azalie wielkokwiatowe to mieszańce azalii gandawskich, Mollis, Knap Hill i Exbury, Occidentale i Northern Lights a także nowe odmiany, m.in. polskie.
- Barwa to główny wyróżnik. Odmiany kwitną od bieli przez róż i czerwień po pomarańcz i żółć, często z plamką na górnym płatku albo z pąkami w innym kolorze.
- Wysokość ok. 1–2 m. Większość odmian dorasta do ok. 1,2–1,8 m; do małych ogrodów wybieraj odmiany niskie i zwarte.
- Mrozoodporność zwykle ok. –26 °C. W chłodnych regionach postaw na odmiany z serii Northern Lights.
- Zapach zależy od odmiany. Pachnące odmiany sadź blisko miejsc, w których odpoczywasz.
Słowniczek – kluczowe pojęcia
- Grupa odmian
- Odmiany o wspólnym pochodzeniu, np. azalie gandawskie, Mollis, Knap Hill i Exbury lub seria Northern Lights.
- Plamka
- Kontrastowa plama lub wzorek z kropek na górnym płatku kwiatu, zwykle w kolorze żółtym lub pomarańczowym.
- Kwiatostan
- Grupa kwiatów wyrastających razem na szczycie pędu; u azalii wielkokwiatowych zwykle kulisty lub półkulisty.
- Mrozoodporność
- Najniższa temperatura, którą roślina rosnąca w gruncie znosi bez większych uszkodzeń; w donicy korzenie są dużo wrażliwsze.
Źródła
Artykuł powstał na podstawie mojego wieloletniego doświadczenia szkółkarskiego oraz opracowań naukowych podanych poniżej. Zdania z publikacji podane są w tłumaczeniu, a numery w tekście prowadzą do źródła na tej liście.
Źródła:
- [1] Trees and Shrubs Online (International Dendrology Society) – Bean's Trees and Shrubs – Rhododendron: the hybrids – azalea hybrids (deciduous).
Monografia dendrologiczna. Stąd pochodzenie azalii wielkokwiatowych (m.in. azalii gandawskich od różanecznika żółtego), historia i cechy grup gandawskiej, Mollis, Knap Hill i Exbury oraz Occidentale, a także grupa, rok i barwa kwiatów odmian 'Toucan', 'Cecile', 'Homebush', 'Gibraltar', 'Klondyke' i 'Christopher Wren' oraz zapach odmiany 'Toucan'. - [2] University of Missouri Extension – G6825 (C. Starbuck, recenzja J. Cabrera-Garcia, 2026) – Growing Azaleas and Rhododendrons.
Opracowanie uczelniane o uprawie azalii i różaneczników. Stąd porównanie mrozoodporności grup Exbury i Mollis, wyhodowanie serii Northern Lights z myślą o mrozoodporności i mrozoodporność tej serii oraz zalecenia dotyczące światła i płowienia kwiatów w pełnym słońcu. - [3] RHS Rhododendron, Camellia & Magnolia Group – Plant Directory – Arneson Gem AGM.
Katalog odmian grupy specjalistycznej Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego. Stąd hodowcy i rok wyhodowania odmiany 'Arneson Gem', barwa jej pąków i kwiatów, zapach, wymiary po 12 latach i nagroda Award of Garden Merit. - [4] RHS Rhododendron, Camellia & Magnolia Group – Plant Directory – Daviesii AGM.
Katalog odmian grupy specjalistycznej Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego. Stąd grupa, rodowód i hodowca odmiany 'Daviesii', barwa, wielkość i zapach kwiatów, termin kwitnienia, wysokość, mrozoodporność w skali RHS i nagroda Award of Garden Merit. - [5] RHS Rhododendron, Camellia & Magnolia Group – Plant Directory – Golden Sunset AGM.
Katalog odmian grupy specjalistycznej Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego. Stąd pochodzenie odmiany 'Golden Sunset', barwa kwiatów i plamy, liczba kwiatów w kwiatostanie, termin kwitnienia, brak zapachu, wysokość po 10 latach, jesienne przebarwienie, mrozoodporność w skali RHS i nagroda Award of Garden Merit. - [6] Związek Szkółkarzy Polskich – Katalog roślin – Azalia 'Pink Delight'.
Katalog roślin polskich szkółek. Stąd pochodzenie odmiany 'Pink Delight', barwa i wielkość kwiatów, termin kwitnienia, pokrój, wymiary po 10 latach i strefa mrozoodporności. - [7] Bayerische Landesanstalt für Weinbau und Gartenbau – Bayerische Gartenakademie – Rhododendron für Kübel.
Zestawienie różaneczników i azalii do uprawy w pojemnikach. Stąd barwa kwiatów i termin kwitnienia odmiany 'Schneegold' oraz informacja, że 'Schneegold' i 'Feuerwerk' są polecane do pojemników. - [8] University of Minnesota – Minnesota Hardy – Azaleas.
Opis azalii wyhodowanych na Uniwersytecie Minnesoty. Stąd przynależność odmian 'Golden Lights' i 'Mandarin Lights' do serii Northern Lights, rok wprowadzenia i zapach odmiany 'Golden Lights' oraz duża mrozoodporność odmiany 'Mandarin Lights'.

