Najpiękniejsze odmiany azalii japońskich – opisy, kolory i wielkość

Azalie japońskie występują w wielu odmianach, które różnią się nie tylko kolorem kwiatów, ale też ich budową, wielkością krzewu, terminem kwitnienia i mrozoodpornością. Kwiaty mogą być białe, różowe, łososiowe, czerwone, pomarańczowe lub fioletowe, a także pojedyncze, półpełne albo pełne. Po 10 latach najniższe odmiany mają zaledwie 25 cm wysokości, a najwyższe dorastają do ok. 90 cm. Wytrzymałość na mróz waha się od –20 do –26 °C. Od tych cech zależy, gdzie dana odmiana będzie wyglądać najlepiej.

W tym przewodniku opisujemy 22 odmiany, pogrupowane według koloru kwiatów. Dane o wielkości, terminie kwitnienia i mrozoodporności pochodzą od hodowcy. Na końcu artykułu znajdziesz tabelę porównawczą oraz wskazówki, jak dobrać odmianę do konkretnego miejsca w ogrodzie. Ogólne zasady uprawy omawiamy w przewodniku Azalie japońskie – uprawa, wymagania i zastosowanie.

Co wyróżnia azalie japońskie?

Azalie japońskie (Rhododendron ×obtusum) to niskie mieszańce pochodzące od gatunków rosnących w Japonii. Mają drobne liście, które zależnie od odmiany i przebiegu zimy pozostają na krzewie przez cały rok lub opadają częściowo⁵. W maju i czerwcu krzewy pokrywają się kwiatami tak gęsto, że spod nich prawie nie widać liści. Pojedyncza roślina kwitnie zwykle przez dwa–trzy tygodnie, ale łącząc odmiany wczesne i późne, można cieszyć się kwiatami na rabacie przez ponad miesiąc¹.

Większość odmian po 10 latach ma od 30 do 60 cm wysokości. Dzięki temu azalie japońskie dobrze sprawdzają się w małych ogrodach, na obrzeżach rabat, w ogrodach w stylu japońskim i w donicach. Wiele z nich zdobi ogród także zimą, gdy ich liście przebarwiają się na brązowo lub bordowo^1,2.

Azalie różowe i łososiowe

Róż to najliczniej reprezentowana barwa wśród azalii japońskich. Można tu znaleźć zarówno chłodny, czysty róż, jak i ciepłe odcienie łososiowe i karminowe.

Azalia 'Kirstin' – czysty róż na przód rabaty

'Kirstin' ma szeroko otwarte, lejkowate kwiaty w czystym, jasnym różu. Na górnym płatku każdego kwiatu widać winnoczerwony rysunek, który dodaje mu wyrazistości. Krzew rośnie nisko, tworzy szeroką, zaokrągloną kępę i ma ciemnozielone liście¹.

Po 10 latach osiąga ok. 40 cm wysokości i 60 cm szerokości. Kwitnie od końca maja do pierwszej dekady czerwca i znosi mróz do –24 °C¹. Dobrze wygląda na przodzie rabaty i w donicach.

Azalia 'Babuschka' – pełne kwiaty i wysoka mrozoodporność

'Babuschka' ma gęsto pełne, karminoworóżowe kwiaty. Każdy z nich składa się z około 14 płatków ułożonych w trzech okółkach, przez co przypomina małą różyczkę. Krzew jest zwarty, ma ciemnozielone liście i rośnie nieco bardziej wzwyż niż wszerz¹.

Po 10 latach mierzy ok. 55 cm wysokości i 50 cm szerokości. Kwitnie od drugiej połowy maja do połowy czerwca, a mróz znosi do –25 °C¹. Dzięki wysokiej mrozoodporności dobrze sprawdza się w chłodniejszych regionach i w donicach.

Azalia 'Gislinde' – kolor odporny na słońce

Kwiaty odmiany 'Gislinde' mają barwę od karminoworóżowej do karminowoczerwonej i zwykle są pełne lub półpełne. Hodowca podkreśla, że ich kolor jest wyjątkowo odporny na słońce. Błyszczące, ciemnozielone liście dobrze trzymają się krzewu przez zimę¹.

Po 10 latach krzew ma ok. 50 cm wysokości i 60 cm szerokości. Kwitnie od końca maja do połowy czerwca. Wytrzymuje mróz do –26 °C, dzięki czemu obok 'Geisha Orange' jest najbardziej mrozoodporną odmianą spośród opisanych tu azalii z hodowli Hachmanna¹.

Azalia 'Canzonetta' – płaska odmiana na skalniak

'Canzonetta' ma kwiaty w odcieniach od karminowoczerwonego do czerwonoróżowego. Część pręcików przekształca się w dodatkowe płatki, dlatego kwiaty wyglądają na półpełne. Krzew jest bardzo płaski i gęsty, a zimą jego liście przybierają brązowozielony odcień¹. Odmiana otrzymała brytyjskie wyróżnienie Award of Garden Merit i jest polecana na skalniaki oraz przód rabat².

Po 10 latach ma zaledwie ok. 30 cm wysokości, ale aż 80 cm szerokości. Kwitnie od końca maja do połowy czerwca i znosi mróz do –24 °C¹.

Azalia 'Rokoko' – fantazyjne pełne kwiaty

'Rokoko' ma oryginalne, pełne kwiaty w kolorze od karminowego do łososioworóżowego. Zewnętrzne płatki są odgięte do tyłu, a wewnętrzne lekko skręcone, co nadaje kwiatom niezwykły, nieco fantazyjny wygląd. Krzew jest gęsty i tworzy niską poduszkę¹.

Po 10 latach mierzy ok. 35 cm wysokości i 70 cm szerokości. Kwiaty pojawiają się w ostatniej dekadzie maja i utrzymują do pierwszej dekady czerwca. Krzew wytrzymuje mróz do –22 °C¹. Dobrze wygląda na obrzeżach rabat i w niskich kompozycjach.

Azalia 'Cherie' – łososiowy róż do półcienia

'Cherie' ma duże, gęsto pełne kwiaty w łososiowym różu, z winnoczerwonym rysunkiem i falowanymi płatkami. Kolor kwiatów jest wrażliwy na słońce, dlatego hodowca zaleca sadzenie tej odmiany w półcieniu¹.

Krzew pozostaje niewielki – po 10 latach ma ok. 40 cm wysokości i 50 cm szerokości. Kwitnie stosunkowo wcześnie, od 20 maja do początku czerwca. Mrozoodporność tej odmiany wynosi –20 °C, więc w najzimniejszych regionach warto ją zimą osłonić¹.

Azalia 'Tornella' – półpełne kwiaty do cieplejszych regionów

'Tornella' ma półpełne, karminoworóżowe kwiaty z ciemniejszym, czerwonym środkiem i kwitnie bardzo obficie. Krzew ma półkulisty, szeroki pokrój i błyszczące, ciemnozielone liście. To odmiana wyhodowana przez Hansa Hachmanna w 1976 roku⁴.

Po 10 latach osiąga ok. 40 cm wysokości i 80 cm szerokości, a kwitnie pod koniec maja. Jest mniej odporna na mróz niż większość opisanych odmian (strefa 6b, czyli do ok. –20 °C), dlatego w chłodniejszych regionach warto ją na zimę lekko okryć⁴.

Azalie czerwone i pomarańczowe

Czerwone i pomarańczowe azalie widać w ogrodzie z daleka. Dobrze sprawdzają się jako mocny akcent kolorystyczny na tle zieleni.

Azalia 'Maruschka' – karmin na słońce i brązowe liście zimą

'Maruschka' ma jaskrawokarminowe kwiaty, które w środku przechodzą w głęboką czerwień. Jej błyszczące, ciemnozielone liście zimą przebarwiają się na brązowo¹ – według Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego (RHS) niemal na czarno. Kolor kwiatów nie płowieje w słońcu, a sama odmiana otrzymała wyróżnienie Award of Garden Merit². To jedna z najlepszych azalii japońskich na słoneczne stanowiska.

Po 10 latach ma ok. 45 cm wysokości i 70 cm szerokości. Kwitnie od 22 maja do początku czerwca i znosi mróz do –22 °C¹.

Azalia 'Rubinetta' – najszersza czerwona odmiana

'Rubinetta' ma intensywnie rubinowoczerwone kwiaty o niemal gwiaździstym kształcie, z niewielkim ciemnoczerwonym rysunkiem. W miarę przekwitania ich barwa przechodzi w purpurowy róż. Krzew rośnie płasko i bardzo szeroko, a jego błyszczące liście zimą brązowieją¹.

Po 10 latach osiąga ok. 60 cm wysokości i aż 110 cm szerokości, co czyni ją najszerszą odmianą w tym zestawieniu. Kwitnie od 24 maja do 10 czerwca i znosi mróz do –24 °C¹. Dobrze nadaje się do większych grup i szerokich nasadzeń.

Azalia 'Estrella' – niska czerwień z ciemnym rysunkiem

'Estrella' ma jaskrawoczerwone kwiaty z drobnym ciemnoczerwonym rysunkiem w środku. Krzew jest zwarty i niski, ma półkulisty pokrój i błyszczące liście. Odmianę wyhodował Hans Hachmann w 1974 roku⁴.

Po 10 latach mierzy ok. 40 cm wysokości i 60 cm szerokości. Kwitnie w drugiej połowie maja i znosi mróz do ok. –23 °C (strefa 6a)⁴.

Azalia 'Geisha Orange' – rzadki pomarańcz i wysoka mrozoodporność

'Geisha Orange' ma intensywnie pomarańczowe kwiaty z lekko czerwonym odcieniem. To kolor rzadko spotykany wśród azalii japońskich. W katalogu hodowcy odmiana występuje pod nazwą 'Satschiko'. Krzew jest bardzo gęsty i zwarty, a jego świeżozielone liście dobrze znoszą zimę¹.

Po 10 latach osiąga ok. 40 cm wysokości i 70 cm szerokości. Kwitnie od 25 maja do 10 czerwca. Wytrzymuje mróz do –26 °C, więc razem z 'Gislinde' należy do najbardziej mrozoodpornych azalii japońskich¹.

Azalie fioletowe i purpurowe

Purpurowe i fioletowe azalie dobrze komponują się z białymi i różowymi odmianami. W ogrodzie w stylu japońskim tworzą chłodne, eleganckie plamy koloru.

Azalia 'Hans Scholl' – najwcześniej kwitnąca odmiana

'Hans Scholl' ma pojedyncze, purpurowo-różowe kwiaty z fioletowym odcieniem i karminowym nakrapianiem w gardzieli. Krzew ma szeroki, lekko wzniesiony pokrój, a jesienią jego liście przebarwiają się na czerwonobrązowo¹.

Po 10 latach ma ok. 50 cm wysokości i 80 cm szerokości. To najwcześniej kwitnąca odmiana w tym zestawieniu: w ogrodzie hodowcy kwitnie od 10 maja do początku czerwca. Znosi mróz do –24 °C¹.

Azalia 'Königstein' – fiolet na początek sezonu

'Königstein' ma purpurowofioletowe kwiaty z ciemnofioletowym rysunkiem. Krzew jest szeroki i zwarty, a jego liście dobrze trzymają się przez zimę¹.

Po 10 latach mierzy ok. 50 cm wysokości i 80 cm szerokości. Kwitnie wcześnie, od połowy do końca maja – kończy więc kwitnienie wtedy, gdy wiele innych odmian dopiero rozwija kwiaty. Znosi mróz do –22 °C¹.

Azalia 'Purpurtraum' – purpura na szeroki krzew

Nazwa 'Purpurtraum' oznacza po niemiecku „purpurowy sen”. Odmiana ma pojedyncze, lejkowate kwiaty w kolorze od purpury do fioletowej czerwieni, z lekko falowanym brzegiem. Krzew jest szeroki i zwarty, ma ciemnozielone liście¹.

Po 10 latach osiąga ok. 60 cm wysokości i 80 cm szerokości. Kwiaty rozwija od 22 maja do 10 czerwca, a zimą wytrzymuje mróz do –24 °C¹.

Azalia 'Melina' – niska i późno kwitnąca

'Melina' ma pełne, purpurowo-różowe kwiaty o pięknie falowanych brzegach płatków. Krzew jest bardzo niski i tworzy gęstą poduszkę. Jego błyszczące liście bardzo dobrze trzymają się przez zimę¹.

Po 10 latach mierzy ok. 30 cm wysokości i 60 cm szerokości. Kwitnie późno i długo – od 26 maja aż do połowy czerwca – i znosi mróz do –25 °C¹.

Azalia 'Thekla' – rzadki liliowo-różowy odcień

'Thekla' ma pełne kwiaty w rzadko spotykanym odcieniu, od purpurowego do liliowo-różowego, z szeroką winnoczerwoną plamą w środku. Tworzy gęsty, szeroki i płaski krzew¹.

To odmiana średniej wielkości – po 10 latach ma ok. 50 cm wysokości i 70 cm szerokości. Kwitnie od 25 maja do 10 czerwca, a mróz znosi do –22 °C¹.

Azalia 'Georg Arends' – największe kwiaty i największy krzew

'Georg Arends' ma duże, purpurowoczerwone kwiaty o średnicy 6,5–7,5 cm, z ciemnoczerwonym rysunkiem. Liście tej odmiany również są większe niż u większości azalii japońskich. Młody krzew ma luźny pokrój, który z wiekiem staje się coraz bardziej zwarty¹.

To największa odmiana w tym zestawieniu – po 10 latach osiąga ok. 80 cm wysokości i 100 cm szerokości. Kwitnie od 25 maja do połowy czerwca i znosi mróz do –20 °C¹. Dobrze wygląda z tyłu rabaty lub posadzona pojedynczo.

Azalia 'Herbert' – amerykański klasyk o podwójnych kwiatach

'Herbert' to klasyczna amerykańska odmiana wyhodowana przez Josepha Gable’a w 1931 roku. Ma purpurowe kwiaty z ciemniejszą plamką i falbankowymi brzegami. Są one podwójne – jeden kwiat wyrasta z drugiego, co w ogrodnictwie określa się jako „kwiat w kwiecie”. Krzew jest gęsty, rozłożysty i zimozielony³.

Po 10 latach osiąga ok. 90 cm wysokości. Zakwita w połowie sezonu, razem z większością azalii japońskich. American Rhododendron Society ocenia mrozoodporność tej odmiany na ok. –26 °C³.

Azalie białe i dwubarwne

Białe azalie rozjaśniają zacienione miejsca i łagodzą kompozycje z intensywnymi kolorami. Odmiany dwubarwne łączą wyraźny kontrast z delikatnością.

Azalia 'Schneeperle' – pełna biel i wysoka mrozoodporność

Nazwa 'Schneeperle' oznacza po niemiecku „śnieżną perłę”. Odmiana ma czysto białe, pełne kwiaty złożone z 17–20 płatków i kwitnie bardzo obficie. Krzew jest gęsty, ma płaskokulisty pokrój i błyszczące liście, które dobrze trzymają się przez zimę¹.

Po 10 latach osiąga ok. 50 cm wysokości i 55 cm szerokości. Kwitnie od 18 maja do początku czerwca i znosi mróz do –25 °C¹, dlatego należy do najbezpieczniejszych odmian w chłodniejszych regionach.

Azalia 'Cita' – najniższa biała odmiana

'Cita' ma czysto białe, bardzo gęsto pełne kwiaty z lekko zielonkawym odcieniem i falowanymi płatkami. To najniższa odmiana w tym zestawieniu. Jej ciemnozielone, błyszczące liście prawie w całości pozostają na krzewie przez zimę. U hodowcy odmiana występuje pod nazwą 'Feenkissen'¹.

Po 10 latach ma zaledwie ok. 25 cm wysokości i 50 cm szerokości. Kwitnie najdłużej ze wszystkich opisanych odmian – od 25 maja do 18 czerwca – i znosi mróz do –23 °C¹.

Azalia 'Schneewittchen' – nagradzana biel na większy krzew

'Schneewittchen' ma lśniąco białe, pojedyncze kwiaty z delikatnym zielonożółtym rysunkiem w środku. Krzew tworzy zwartą poduszkę i ma jasnozielone liście. Odmiana zdobyła złote medale na niemieckich wystawach ogrodniczych BUGA w Dortmundzie (1991) i IGA w Rostocku (2003)¹.

Jest wyraźnie większa od pozostałych białych odmian: po 10 latach ma ok. 60 cm wysokości i 80 cm szerokości. Kwitnie od 22 maja do 8 czerwca i znosi mróz do –22 °C¹.

Azalia 'Kermesina Rosé' – róż z białym brzegiem

'Kermesina Rosé' ma drobne, jasnorubinoworóżowe kwiaty z winnoczerwonym rysunkiem i wąskim, czysto białym obrzeżeniem płatków. To mutacja klasycznej odmiany 'Kermesina'. Krzew jest zwarty i szeroki¹, a w pełni kwitnienia jest tak gęsto pokryty drobnymi, dwubarwnymi kwiatami, że wygląda jak wyhaftowany.

Po 10 latach osiąga ok. 60 cm wysokości i 90 cm szerokości. Kwitnie od 26 maja do 8 czerwca i znosi mróz do –24 °C¹.

Tabela porównawcza odmian

Poniższa tabela zestawia wszystkie opisane odmiany w jednym miejscu. Uporządkowaliśmy je według terminu kwitnienia, zaczynając od najwcześniejszych.

Jak dobrać odmianę do ogrodu?

Wybierając azalię japońską, warto zacząć nie od koloru, lecz od miejsca, w którym ma rosnąć. Poniższa tabela podpowiada, które odmiany najlepiej sprawdzą się w typowych sytuacjach.

Przy wyborze odmiany zwróć uwagę na cztery cechy:

• Wielkość po 10 latach. Odmiany różnią się pod tym względem nawet trzykrotnie: 'Cita' ma 25 cm wysokości, a 'Georg Arends' – 80 cm. Odległość między krzewami dobierz do szerokości, jaką osiągnie odmiana. Na małe powierzchnie wybieraj niskie azalie japońskie.
• Mrozoodporność. W cieplejszych regionach kraju wystarczą odmiany odporne na mróz do –20 lub –22 °C. Na północnym wschodzie, na terenach podgórskich i do uprawy w donicach lepiej wybierać odmiany wytrzymujące co najmniej –24 °C.
• Nasłonecznienie. Azalie najlepiej rosną tam, gdzie rano świeci słońce, a od wczesnego popołudnia pada cień⁷. Na stanowiska w pełnym słońcu wybieraj odmiany, których kwiaty nie płowieją, a odmiany o łososiowych kwiatach sadź w półcieniu.
• Termin kwitnienia. Jeśli połączysz odmiany wczesne, takie jak 'Hans Scholl' i 'Königstein', z późnymi, np. 'Melina' i 'Cita', rabata będzie kwitła od połowy maja do połowy czerwca¹. Więcej o terminach przeczytasz w artykule Kiedy kwitnie azalia japońska.

Podpowiedzi, jakie rośliny dobrze wyglądają w towarzystwie azalii, znajdziesz w artykule Co sadzić z azaliami japońskimi.

Pielęgnacja w skrócie

Wszystkie opisane odmiany mają podobne wymagania. Oto najważniejsze zasady:

• Gleba. Azalie potrzebują kwaśnej gleby o pH 4,5–5,5 (najlepiej 5,0–5,5), która jest przepuszczalna i bogata w próchnicę⁷. Jeśli gleba w Twoim ogrodzie jest zasadowa, przeczytaj, jak zakwasić glebę pod azalie.
• Ściółkowanie. Warstwa kory sosnowej o grubości 5–8 cm chroni płytkie korzenie przed przesychaniem.
• Podlewanie. W czasie suszy podlewaj azalie regularnie, najlepiej deszczówką. Szkodzi im zarówno przesuszenie, jak i stojąca woda.
• Nawożenie. Stosuj nawóz do rododendronów wiosną (w kwietniu lub maju) i ewentualnie po kwitnieniu, ale nie później niż do końca czerwca⁷.
• Cięcie. Azalie japońskie zwykle nie wymagają cięcia. Jeśli chcesz skorygować kształt krzewu, zrób to zaraz po kwitnieniu, ponieważ pąki kwiatowe na kolejny rok zawiązują się już w środku lata⁸.

FAQ – najczęstsze pytania o odmiany azalii japońskich

Podsumowanie

1. Zacznij od miejsca. Sprawdź, ile przestrzeni zajmie krzew po 10 latach i ile słońca dociera do wybranego stanowiska.
2. Dopasuj mrozoodporność do regionu. W chłodnych rejonach i w donicach wybieraj odmiany odporne na mróz do co najmniej –24 °C.
3. Wybierz kolor i rodzaj kwiatów. Masz do wyboru szeroką paletę – od czystej bieli odmiany 'Schneeperle', przez łososiowy róż 'Cherie', po purpurowy fiolet 'Königstein'.
4. Połącz różne terminy kwitnienia. Dzięki temu rabata będzie kwitła od połowy maja do połowy czerwca.
5. Zapewnij azaliom dobre warunki. Kwaśna gleba, ściółka z kory i regularne podlewanie to podstawa obfitego kwitnienia.

Źródła

Artykuł powstał na podstawie mojego wieloletniego doświadczenia szkółkarskiego oraz opracowań naukowych podanych poniżej. Zdania z publikacji podajemy w tłumaczeniu, a numery w tekście prowadzą do źródła na tej liście.