Hortensja pnąca to jedna z najbardziej efektownych roślin pnących do ogrodu. Łączy w sobie cechy rośliny ozdobnej z liści, kwiatów i pokroju, a przy tym jest stosunkowo łatwa w uprawie i długowieczna. W przeciwieństwie do wielu innych pnączy nie wymaga intensywnego cięcia ani skomplikowanej pielęgnacji, a z wiekiem staje się coraz piękniejsza.
Choć najczęściej spotykana jest klasyczna forma botaniczna (Hydrangea anomala subsp. petiolaris), coraz większą popularność zyskują także odmiany o barwnych liściach, zwartym pokroju czy nietypowym rysunku blaszki liściowej. Różnią się one nie tylko wyglądem, ale również tempem wzrostu, odpornością na słońce i zastosowaniem w ogrodzie. Dlatego warto poznać najciekawsze dostępne odmiany hortensji pnącej, które opisujemy w tym artykule.
Hortensja pnąca subsp. petiolaris – klasyka gatunku
To najbardziej znana i najczęściej sadzona hortensja pnąca. Dla wielu ogrodników to właśnie ta odmiana jest synonimem pojęcia „hortensja pnąca”. Jej ogromna popularność wynika z bardzo dobrej odporności na mróz, długowieczności oraz stosunkowo niewielkich wymagań uprawowych.
Pokrój i tempo wzrostu
Hortensja pnąca subsp. petiolaris (Hydrangea anomala subsp. petiolaris) charakteryzuje się silnym, dynamicznym wzrostem. W sprzyjających warunkach potrafi osiągnąć nawet 15–20 metrów wysokości, co czyni ją jednym z najwyższych pnączy ozdobnych. Początkowo rośnie dość wolno – szczególnie w pierwszych dwóch sezonach po posadzeniu – jednak po dobrym ukorzenieniu zaczyna przyspieszać, z roku na rok pokrywając coraz większą powierzchnię.
Jej pędy są grube, zdrewniałe, z czasem mocno rozgałęzione. Stare, dojrzałe egzemplarze to masywne rośliny. Z tego względu bardzo ważne jest, aby sadzić ją wyłącznie przy stabilnych, solidnych powierzchniach – najlepiej betonowych, ceglastych lub kamiennych.
Liście – dekoracja przez cały sezon
Jednym z największych atutów tej odmiany są duże, sercowate liście o intensywnie zielonej barwie. Osiągają one nawet 10–12 cm długości i tworzą gęstą, jednolitą masę zieleni. W pełni sezonu wegetacyjnego roślina wygląda jak żywa ściana liści, doskonale maskując mało atrakcyjne elementy ogrodu, takie jak stare mury, ogrodzenia czy elewacje. Jesienią liście przebarwiają się na żółto-złocisty kolor, co dodatkowo podnosi walory dekoracyjne rośliny.
Kwitaty hortensji pnącej
Roślina zakwita zazwyczaj dopiero po 2–3 latach od posadzenia, kiedy dobrze się ukorzeni i osiągnie odpowiedni rozmiar. Kwiaty pojawiają się w czerwcu i lipcu w postaci dużych, płaskich baldachimów o średnicy nawet 20–25 cm. Są one zbudowane z drobnych, płodnych kwiatów w środku oraz większych, efektownych kwiatów płonnych na obrzeżach. Całość ma kolor kremowobiały. Kwitnąca hortensja pnąca przyciąga do ogrodu mnóstwo owadów zapylających – pszczół, trzmieli i motyli.
Stanowisko i warunki uprawy
Najlepiej rośnie w półcieniu i cieniu, co jest jej ogromną zaletą na tle wielu innych roślin pnących. Doskonale radzi sobie przy północnych i wschodnich ścianach budynków. Preferuje gleby żyzne, próchnicze, umiarkowanie wilgotne, o odczynie lekko kwaśnym lub zbliżonym do obojętnego.
Nie toleruje długotrwałej suszy ani gleb bardzo lekkich i piaszczystych. W pierwszych latach po posadzeniu wymaga regularnego podlewania, szczególnie w okresach bezdeszczowych.
To jedna z najbardziej odpornych hortensji dostępnych w sprzedaży. Doskonale znosi polskie zimy, nawet bez dodatkowego zabezpieczania. Starsze egzemplarze są praktycznie w pełni mrozoodporne i nie wymagają okrywania. Jest również rośliną długowieczną – może rosnąć w jednym miejscu kilkadziesiąt lat, stale zwiększając swoją wartość dekoracyjną. Z wiekiem staje się coraz bardziej spektakularna i dostojna.
Hortensja pnąca 'Mirranda' - pnącze o ozdobnych liściach
Hortensja pnąca 'Miranda' (Hydrangea anomala 'Mirranda') to jedna z najbardziej efektownych odmian hortensji pnącej, która wyróżnia się przede wszystkim niezwykle dekoracyjnymi liśćmi. To właśnie one stanowią jej największy atut i sprawiają, że roślina jest atrakcyjna przez cały sezon – nawet wtedy, gdy jeszcze nie kwitnie lub gdy okres kwitnienia już się zakończył.
Pokrój i siła wzrostu
Pod względem pokroju ‘Miranda’ jest bardzo zbliżona do klasycznej hortensji pnącej. Jest to silnie rosnące pnącze, wyposażone w liczne korzenie przybyszowe, dzięki którym może wspinać się po murach, ścianach budynków, pergolach czy pniach drzew bez konieczności stosowania dodatkowych podpór.
Odmiana ta dorasta zazwyczaj do 10–15 metrów wysokości. Szczególnie w pierwszych latach po posadzeniu ‘Miranda’ skupia się głównie na budowaniu systemu korzeniowego, a dopiero później intensywnie zwiększa swoją masę zieloną. Z czasem jednak potrafi stworzyć bardzo gęstą, efektowną „zieloną ścianę”, która pełni zarówno funkcję dekoracyjną, jak i osłonową.
Liście – największa ozdoba tej odmiany
Największym atutem tej odmiany są bez wątpienia dekoracyjne liście. Ich dwubarwna kolorystyka sprawia, że roślina wygląda atrakcyjnie przez cały sezon, nawet bez kwiatów. Wiosną młode liście mają szczególnie intensywne, świeże wybarwienie, a kremowo-żółte obrzeżenia są bardzo wyraźnie. Latem liście zachowują swój dekoracyjny charakter, a w półcieniu wręcz rozświetlają przestrzeń. Jesienią natomiast całość zaczyna przebarwiać się na odcienie jasnożółte i złociste, co daje subtelny, ale bardzo elegancki efekt kolorystyczny.
Dzięki tak efektownemu ulistnieniu hortensja ‘Miranda’ jest często wybierana do miejsc reprezentacyjnych – przy wejściach do domu, na tarasach, wzdłuż alejek ogrodowych czy przy pergolach.
Kwitnienie – delikatny dodatek do liści
Choć liście są największą ozdobą tej odmiany, odmiana ‘Miranda’ kwitnie równie obficie jak klasyczna hortensja pnąca. Kwiaty pojawiają się zazwyczaj w czerwcu i lipcu, tworząc duże, płaskie baldachimy w kolorze kremowobiałym. Podobnie jak u innych hortensji pnących, kwiatostany składają się z drobnych kwiatów płodnych w centrum oraz większych kwiatów płonnych na obrzeżach. Ich jasna barwa pięknie kontrastuje z dwukolorowymi liśćmi, tworząc bardzo harmonijną i elegancką kompozycję. Warto jednak pamiętać, że ‘Miranda’ również potrzebuje czasu na rozpoczęcie kwitnienia – zwykle pierwsze kwiaty pojawiają się po 2–3 latach od posadzenia.
Wymagania uprawowe
Pod względem wymagań ‘Miranda’ nie różni się znacząco od formy botanicznej. Najlepiej rośnie w półcieniu lub cieniu, gdzie jej liście zachowują intensywne wybarwienie i nie są narażone na poparzenia słoneczne. W pełnym słońcu jasne obrzeżenia mogą blednąć lub ulegać przesuszeniu, dlatego stanowiska silnie nasłonecznione nie są dla niej idealne. Preferuje gleby żyzne, próchnicze, umiarkowanie wilgotne, o odczynie lekko kwaśnym lub zbliżonym do obojętnego.
Odporność i zimowanie
‘Miranda’ jest odmianą w pełni mrozoodporną i doskonale przystosowaną do warunków klimatycznych w Polsce. Starsze egzemplarze nie wymagają żadnego zabezpieczenia na zimę. Młode rośliny, posadzone jesienią, warto w pierwszym sezonie lekko okryć u podstawy, np. korą lub stroiszem. Odmiana ta rzadko choruje i jest stosunkowo odporna na szkodniki. Przy prawidłowej uprawie praktycznie nie sprawia problemów pielęgnacyjnych.
Hortensja pnąca 'Take a Chance' - ozdobne, dwukolorowe liście
Hortensja pnąca 'Take a Chance' (Hydrangea anomala 'Take a Chance') to jedna z najciekawszych odmian hortensji pnącej, która została wyselekcjonowana z myślą o mniejszych ogrodach, tarasach oraz przestrzeniach, gdzie klasyczne, silnie rosnące pnącza byłyby zbyt ekspansywne. W przeciwieństwie do tradycyjnej hortensji pnącej, która potrafi osiągać nawet kilkanaście metrów wysokości, odmiana 'Take a Chance' wyróżnia się znacznie bardziej kompaktowym pokrojem i umiarkowanym tempem wzrostu.
Pokrój i tempo wzrostu
Hortensja pnąca 'Take a Chance' dorasta zazwyczaj do 3–5 metrów wysokości. Tempo wzrostu jest umiarkowane, co pozwala łatwo "utrzymać ją w ryzach" nawet bez intensywnego cięcia. To ogromny atut dla osób, które chcą mieć efektowne pnącze do mniejszych przestrzeni. Podobnie jak inne hortensje pnące, odmiana ta posiada korzenie czepne, dzięki którym sama wspina się po podporach – murach, pergolach czy trejażach.
Liście - dodatkowa ozdoba rośliny
Liście to główna ozdoba hortensji 'Take a Chance'. Są duże, sercowate, intensywnie zielone o nieregularnym białym obrzeżeniu. Prezentują się bardzo elegancko i świeżo przez cały sezon. Najładniej wybarwione są młode, świeże listki.
Kwitnienie – subtelne i dekoracyjne
Starsze sadzonki kwitną obficie, choć ich kwiatostany są nieco mniejsze niż u klasycznych, silnie rosnących odmian. Pojawiają się zazwyczaj w czerwcu i lipcu, tworząc jasne, kremowobiałe baldachimy. Kwiaty mają charakterystyczną dla hortensji pnących budowę – drobne kwiaty płodne w centrum oraz większe kwiaty płonne na obrzeżach. Kwitnienie nie jest tak spektakularne jak u większych odmian i w przypadku odmiany 'Take a Chance' pełni raczej rolę eleganckiego dodatku do całościowej formy rośliny.
Wymagania uprawowe
Pod względem wymagań jest równie mało problematyczna jak inne hortensje pnące. Najlepiej rośnie w półcieniu lub cieniu, choć toleruje również stanowiska bardziej nasłonecznione, pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej wilgotności gleby. Podobnie jak inne hortensje pnące preferuje gleby żyzne, próchnicze, umiarkowanie wilgotne, o odczynie lekko kwaśnym lub zbliżonym do obojętnego.
Hortensja pnąca 'Cordifolia' - subtelna elegancja i naturalny urok
Hortensja pnąca 'Cordifolia' (Hydrangea anomala 'Cordifolia') to jedna z mniej znanych, ale niezwykle wdzięcznych odmian hortensji pnącej, ceniona przede wszystkim za delikatny, naturalny wygląd oraz wyjątkowo dekoracyjne liście. Odmiana ta szczególnie przypadnie do gustu osobom, które szukają pnącza o miękkim, harmonijnym wyglądzie, dobrze komponującego się z roślinnością leśną i półcienistymi zakątkami ogrodu.
Pokrój i wzrost
Wyróżnia się powolnym wzrostem i dorasta zazwyczaj do ok. 1-1,5 metrów wysokości. Dzięki temu świetnie nadaje się do mniejszych ogrodów. Podobnie jak inne hortensje pnące, posiada korzenie czepne, dzięki którym sama wspina się po murach, pniach drzew czy pergolach. Jej pokrój jest lekko przewieszający, bardzo naturalny i „miękki”, bez wrażenia sztywności, co doskonale wpisuje się w styl ogrodów leśnych i naturalistycznych.
Liście - delikatne i subtelne
Są one wyraźnie sercowate (stąd nazwa odmiany), nieco mniejsze (4-6 cm) i bardziej delikatne niż u klasycznej hortensji pnącej. Mają jasnozielony kolor, często z lekko matowym wykończeniem, co nadaje roślinie subtelny, lekko „dziki” charakter. Liście układają się bardzo gęsto, tworząc jednolitą zieloną powierzchnię, idealną do maskowania nieestetycznych ścian czy ogrodzeń. Jesienią przebarwiają się na odcienie żółci, czasem z nutą złota, dzięki czemu roślina zachowuje walory dekoracyjne także pod koniec sezonu.
Kwitnienie – delikatne i bardzo efektowne
Odmiana kwitnie wczesnym latem, zazwyczaj w czerwcu i lipcu. Jej kwiatostany są nieco mniejsze niż u klasycznej odmiany, ale bardzo liczne i równomiernie rozmieszczone na całej powierzchni pędów. Kwiaty mają formę jasnych, kremowobiałych baldachimów z drobnymi kwiatami płodnymi w środku i większymi, ozdobnymi kwiatami płonnymi na obrzeżach. Całość prezentuje się niezwykle naturalnie i romantycznie, zwłaszcza na tle zieleni liści.
Dodatkowym atutem jest subtelny, delikatny zapach, który przyciąga owady zapylające – pszczoły, trzmiele i motyle. Dzięki temu hortenja pnąca 'Cordifolia' nie tylko zdobi ogród, ale także wspiera jego bioróżnorodność.
Wymagania i warunki uprawy
Pod względem wymagań hortensja 'Cordifolia' nie odbiega od innych hortensji pnących. Najlepiej rośnie w półcieniu lub cieniu, choć toleruje także stanowiska słoneczne, o ile gleba jest stale umiarkowanie wilgotna. Preferuje gleby żyzne i próchnicze, o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym. Podłoże powinno być stale lekko wilgotne.
Hortensja pnąca 'Silver Lining’ - niska i efektowna
Hortensja pnąca 'Silver Lining' (hydrangea anomala 'Silver Lining') wyróżnia się nie tylko dekoracyjnymi kwiatami, ale przede wszystkim niezwykle atrakcyjnym ulistnieniem. Jej największym znakiem rozpoznawczym są liście z jasnym, srebrzystym obrzeżeniem, które sprawiają, że roślina wygląda efektownie nawet poza okresem kwitnienia. To odmiana idealna dla osób, które szukają pnącza, które będzie atrakcyjne przez cały rok.
Pokrój i tempo wzrostu
Odmiana wykazuje umiarkowane tempo wzrostu. Dorasta do ok. 3-5 metrów wysokości, co czyni ją jedną z niższych odmiana hortensji pnącej. Jej pędy są dość elastyczne, dobrze się rozgałęziają i szybko tworzą zwartą, gęstą ścianę zieleni. Podobnie jak inne hortensje pnące, posiada korzenie czepne, dzięki którym samodzielnie przytwierdza się do podłoża – murów, pni drzew czy pergoli.
Liście - kolorystyczna wariacja
To właśnie liście sprawiają, że hortensja 'Silver Lining' wyróżnia się na tle innych odmian. Są one średniej wielkości, sercowate, szaro-zielone w środku, z wyraźnym, nieregularnym, srebrzysto-kremowym obrzeżeniem (podobną kolorystykę można spotkać u odmiany 'Take a chance').
Kwitnienie – subtelne, ale bardzo eleganckie
Kwitnienie odmiany 'Silver Lining' przypada na wczesne lato – najczęściej czerwiec i lipiec. Kwiatostany mają klasyczną formę baldachimów, typową dla hortensji pnącej, i składają się z drobnych kwiatów płodnych w środku oraz większych, śnieżnobiałych kwiatów płonnych na obrzeżach. Choć kwiatów nie ma dużo to na tle dwukolorowych liści prezentują się wyjątkowo efektownie i elegancko. Dodatkowym atutem jest delikatny zapach, który przyciąga owady zapylające.
Wymagania i odporność
Hortensja pnąca najlepiej rośnie w półcieniu lub cieniu, choć przy odpowiedniej wilgotności gleby toleruje również stanowiska słoneczne. Warto jednak pamiętać, że intensywne słońce może powodować lekkie przypalenia jasnych obrzeżeń liści. Optymalne warunki to tak jak w przypadku innych hortensji pnących: żyzna, próchnicza i lekko kwaśna gleba oraz stanowisko osłonięte od silnych wiatrów.
Odmiana 'Silver Lining' jest w pełni mrozoodporna i dobrze znosi polskie warunki klimatyczne. Rzadko choruje i jest stosunkowo odporna na szkodniki. Przy odpowiednim stanowisku praktycznie nie wymaga intensywnej pielęgnacji.
Podsumowanie
Hortensja pnąca to bez wątpienia jedno z najbardziej uniwersalnych i efektownych pnączy ozdobnych, jakie można wprowadzić do ogrodu. Łączy w sobie cechy, które rzadko występują jednocześnie: koronkowe kwiaty, dekoracyjne liście, dużą odporność na warunki klimatyczne oraz niezwykłą łatwość uprawy. Dzięki temu sprawdza się zarówno w ogrodach doświadczonych ogrodników, jak i u osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z ogrodnictwem. Opisane w artykule odmiany pokazują, jak różnorodna potrafi być hortensja pnąca i z pewnością każdy znajdzie idealną odmianę dla siebie.
Przeczytaj również inne nasze rtykuły dotyczące hortensji pnącej:
