Hortensja pnąca to jedno z najpiękniejszych pnączy ogrodowych (jej wymagania można poznać, czytając także nasz poradnik o uprawie hortensji pnącej). Jej dekoracyjne liście, efektowne białe kwiaty oraz zdolność do wspinania się po murach i pergolach sprawiają, że jest chętnie wybierana do wielu ogrodów. Nic więc dziwnego, że wielu ogrodników zastanawia się, jak rozmnażać hortensję pnącą, aby samodzielnie uzyskać nowe sadzonki bez konieczności kupowania kolejnych roślin.
Rozmnażanie hortensji pnącej - skuteczne sposoby na nowe hortensje w ogrodzie
Rozmnażanie hortensji pnącej jest procesem, który przy odrobinie cierpliwości daje bardzo dobre efekty, nawet w amatorskich warunkach. Roślina ta naturalnie wykazuje dużą zdolność do wytwarzania korzeni przybyszowych, co znacząco ułatwia ukorzenianie pozyskanych pędów. Najczęściej stosuje się rozmnażanie przez sadzonki pędowe oraz przez odkłady, rzadziej przez nasiona, które w przypadku hortensji pnącej mają niewielkie znaczenie. Wybór odpowiedniej metody zależy od pory roku, wieku rośliny matecznej oraz doświadczenia ogrodnika.
Najlepszy czas na rozmnażanie hortensji pnącej
Jednym z kluczowych czynników decydujących o powodzeniu rozmnażania tych pięknych pnączy ogrodowych jest odpowiedni termin. W zależności od wybranej metody najlepsze efekty uzyskuje się w różnych porach roku. Najczęściej rozmnażanie wykonuje się:
- wiosną i latem – przy użyciu sadzonek półzdrewniałych lub odkładów,
- jesienią i zimą – przy użyciu sadzonek zdrewniałych.
Najbardziej polecanym okresem dla początkujących jest lato, kiedy pędy są już wystarczająco mocne, ale nadal elastyczne. Wysoka temperatura i naturalna wilgotność sprzyjają szybkiemu tworzeniu się korzeni.
Metody rozmnażania hortensji pnącej
Hortensję pnącą można rozmnażać na kilka sposobów, jednak nie wszystkie metody są równie skuteczne i praktyczne w warunkach amatorskich. Najpopularniejszą metodą jest rozmnażanie wegetatywne, czyli przez sadzonki lub odkłady, ponieważ pozwala ona uzyskać sadzonki identyczne z rośliną mateczną. W przeciwieństwie do rozmnażania generatywnego (z nasion), metody wegetatywne są szybsze, prostsze i dają niemal stuprocentową skuteczność.
Wybór odpowiedniej metody zależy przede wszystkim od pory roku, dostępności materiału roślinnego oraz doświadczenia ogrodnika. Niektóre sposoby, jak rozmnażanie przez odkłady, są niemal bezobsługowe i idealne dla początkujących, inne – jak rozmnażanie przez sadzonki zdrewniałe – wymagają więcej cierpliwości, ale pozwalają na rozmnażanie także poza sezonem wegetacyjnym. Poniżej omawiamy szczegółowo wszystkie metody rozmnażania hortensji pnącej, wskazując ich zalety, wady oraz sytuacje, w których sprawdzają się najlepiej.
Rozmnażanie przez sadzonki półzdrewniałe
Najpopularniejszym i najbardziej efektywnym sposobem rozmnażania hortensji pnącej jest ukorzenianie sadzonek półzdrewniałych. Najlepszym terminem na wykonanie tego zabiegu jest lato – od czerwca do sierpnia, kiedy pędy są już częściowo zdrewniałe, ale nadal elastyczne. Do rozmnażania wybiera się zdrowe, silne pędy bez oznak chorób czy uszkodzeń.
Sadzonki powinny mieć długość około 5-10 cm i zawierać co najmniej jeden lub dwa węzły liściowe. Dolne liście należy usunąć, pozostawiając jedynie kilka górnych, które można dodatkowo przyciąć, aby ograniczyć parowanie wody. Tak przygotowane sadzonki należy zanurzyć w preparacie ukorzeniającym, co znacznie przyspiesza rozwój systemu korzeniowego i zwiększa skuteczność rozmnażania.
Podłoże do ukorzeniania powinno być lekkie, przepuszczalne i wilgotne – doskonale sprawdzi się mieszanka torfu z piaskiem lub perlitem. Sadzonki umieszcza się w podłożu na głębokość około 3-5 cm, delikatnie ugniatając ziemię wokół pędu. Doniczki warto ustawić w miejscu jasnym, ale osłoniętym od bezpośredniego słońca. Utrzymanie wysokiej wilgotności powietrza, np. poprzez przykrycie pojemników folią lub mini szklarenką, znacząco zwiększa szanse na powodzenie.
Proces ukorzeniania trwa zwykle kilka tygodni. W tym czasie kluczowe jest regularne wietrzenie sadzonek i kontrolowanie wilgotności podłoża, aby zapobiec gniciu pędów. Po wytworzeniu silnych korzeni młode rośliny można stopniowo hartować i przesadzać do większych pojemników.
Rozmnażanie przez odkłady
Drugą bardzo skuteczną metodą rozmnażania hortensji pnącej jest rozmnażanie przez odkłady. To sposób wyjątkowo prosty szczególnie polecany osobom początkującym. Najlepszym terminem na wykonanie odkładów jest wiosna lub wczesne lato.
Do wykonania odkładu poziomego wybiera się długi, zdrowy pęd rosnący nisko przy ziemi. W miejscu, w którym pęd ma styczność z podłożem, wykonuje się delikatne nacięcie lub usuwa fragment kory, a następnie przygina pęd do ziemi i przysypuje wilgotnym podłożem. Całość można dodatkowo unieruchomić drucianą spinką lub kamieniem. Ważne jest, aby wierzchołek pędu pozostał nad ziemią.
W ciągu kilku miesięcy, a czasem dopiero w następnym sezonie, w miejscu kontaktu z podłożem wytwarzają się korzenie. Po ich odpowiednim rozwoju nową roślinę można odciąć od egzemplarza matecznego i przesadzić w docelowe miejsce. Metoda odkładów jest wyjątkowo skuteczna, ponieważ młoda roślina przez długi czas korzysta z zasobów rośliny macierzystej.
Rozmnażanie przez sadzonki zdrewniałe
Rozmnażanie hortensji pnącej przez sadzonki zdrewniałe jest rzadziej stosowane niż poprzednie metody, jednak wciąż skuteczne i przydatne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Metoda ta pozwala na pozyskiwanie nowych roślin wtedy, gdy sezon wegetacyjny dobiega końca, a inne metody są już niemożliwe do wykonania.
Sadzonki zdrewniałe pobiera się późną jesienią lub zimą, najczęściej od listopada do lutego, z w pełni zdrewniałych, zdrowych pędów. Fragmenty pędów powinny mieć długość około 15–20 cm i kilka widocznych oczek. Liście – jeśli jeszcze występują – należy całkowicie usunąć. Dolną część sadzonki warto przyciąć tuż pod oczkiem prostopadle, a górną pod lekkim kątem nad szczytowym oczkiem.
Tak przygotowane sadzonki można umieścić w pojemniku z wilgotnym podłożem (torf + piasek). Bardzo ważne jest utrzymanie stałej, umiarkowanej wilgotności – podłoże nie może przesychać, ale nie powinno być również podmokłe. Doniczki najlepiej ustawić w jasnym, chłodnym miejscu, np. w nieogrzewanej szklarni, piwnicy z oknem lub na osłoniętym balkonie.
Proces ukorzeniania sadzonek zdrewniałych trwa znacznie dłużej niż w przypadku sadzonek półzdrewniałych – często kilka miesięcy. Pierwsze oznaki wzrostu pojawiają się dopiero wiosną. Choć skuteczność jest nieco niższa, metoda ta ma niewątpliwą zaletę: pozwala rozmnażać roślinę poza sezonem.
Czy można rozmnażać hortensję pnącą z nasion?
Rozmnażanie hortensji pnącej z nasion jest możliwe, jednak w praktyce ma bardzo ograniczone znaczenie w ogrodnictwie amatorskim. Jest to metoda czasochłonna, trudna i nieprzewidywalna, dlatego rzadko stosowana nawet przez doświadczonych ogrodników.
Największym problemem przy rozmnażaniu z nasion jest brak powtarzalności cech. Rośliny uzyskane w ten sposób często różnią się od rośliny matecznej pod względem siły wzrostu, kształtu liści czy intensywności kwitnienia. W przypadku odmian ozdobnych oznacza to utratę pożądanych właściwości dekoracyjnych. Dodatkowo nasiona hortensji pnącej są drobne, wymagają specyficznych warunków kiełkowania i bardzo długiego okresu wzrostu. Od momentu wysiewu do uzyskania rośliny zdolnej do kwitnienia może minąć nawet kilka lat. Przez ten czas młode siewki są wrażliwe na przesuszenie, choroby oraz wahania temperatury.
Z tych powodów rozmnażanie z nasion traktuje się raczej jako ciekawostkę botaniczną lub eksperyment hodowlany, a nie realną metodę pozyskiwania nowych roślin do ogrodu. W praktyce zdecydowanie lepszym rozwiązaniem są metody wegetatywne, które dają szybkie i przewidywalne rezultaty.
Pielęgnacja młodych sadzonek hortensji po rozmnożeniu
Niezależnie od wybranej metody rozmnażania, młode hortensje pnące wymagają szczególnej troski w pierwszym roku uprawy. Regularne podlewanie, ochrona przed bezpośrednim słońcem oraz zabezpieczenie przed mrozem to podstawowe działania, które pozwolą im dobrze się ukorzenić i przygotować do dalszego wzrostu. Dopiero po odpowiednim zahartowaniu młode rośliny można sadzić na stałe miejsce w ogrodzie.
Prawidłowo przeprowadzone rozmnażanie hortensji pnącej pozwala w prosty sposób uzyskać zdrowe, silne rośliny, które z czasem staną się efektowną ozdobą ogrodu.
Najczęstsze błędy przy rozmnażaniu hortensji pnącej
Mimo że hortensja pnąca uchodzi za roślinę łatwą do rozmnażania, wiele niepowodzeń wynika z prostych błędów popełnianych na etapie przygotowania sadzonek lub ich pielęgnacji. Najczęstsze z nich to niewłaściwe warunki środowiskowe oraz brak cierpliwości.
- Jednym z podstawowych błędów jest pobieranie sadzonek z pędów kwitnących. Taki materiał roślinny ma znacznie mniejszą zdolność do tworzenia korzeni, ponieważ większość energii roślina przeznacza na utrzymanie kwiatów, a nie rozwój systemu korzeniowego.
- Bardzo częstym problemem jest również zbyt suche lub zbyt mokre podłoże. Przesuszenie prowadzi do więdnięcia i obumierania sadzonek, natomiast nadmiar wody powoduje gnicie podstawy pędu. Kluczowa jest umiarkowana, stała wilgotność.
- Kolejnym błędem jest ustawianie sadzonek w pełnym słońcu. Ukorzeniane sadzonki hortensji potrzebują światła rozproszonego - bezpośrednie promienie słoneczne mogą prowadzić do przegrzania i szybkiego wysychania tkanek. Sadzonki do optymalnego ukorzeniania się wygamają stanowiska lekko zacienionego.
- Często spotykanym problemem jest także brak higieny. Brudne narzędzia, stare podłoże czy chore pędy sprzyjają przenoszeniu patogenów i infekcjom grzybowym. Każde narzędzie do cięcia powinno być czyste i zdezynfekowane. Choroby, które mogą infekować sadzonki hortensji pnącej opisaliśmy w artykule uprawa i wymagania hortensji pnącej.
- Brak cierpliwości to również częsta przyczyna niepowodzeń w rozmnażaniu hortensji. Wielu ogrodników zbyt wcześnie przesadza sadzonki lub uznaje je za nieudane, mimo że proces ukorzeniania trwa naturalnie kilka tygodni, a czasem miesięcy.
Podsumowanie
Rozmnażanie hortensji pnącej to prosty i bardzo efektywny sposób na pozyskanie nowych roślin do ogrodu. Najlepsze rezultaty daje rozmnażanie przez sadzonki półzdrewniałe oraz odkłady, które nie wymagają specjalistycznego sprzętu ani dużego doświadczenia. Przy zachowaniu podstawowych zasad pielęgnacji młodych sadzonek, hortensja pnąca szybko się ukorzenia i z powodzeniem może zdobić kolejne miejsca w ogrodzie przez długie lata. Sadzonki hortensji pnącej i innych pnączy ozdobnych kupisz w naszym sklepie w kategorii pnącza do ogrodu.
Przeczytaj również inne nasze artykuły dotyczące hortensji pnącej:
