Powojniki – kwitnące pnącza do ogrodu, na balkon i taras

Powojniki, spotykane również pod spolszczoną nazwą klematisy, to jedne z najchętniej wybieranych pnączy ozdobnych. Doskonale sprawdzają się zarówno w ogrodach, jak i w donicach na balkonach oraz tarasach. Ogromne bogactwo odmian, różnorodność kolorów, form kwiatów oraz terminów kwitnienia sprawiają, że powojniki pozwalają na stworzenie wyjątkowych, barwnych kompozycji dopasowanych do każdej przestrzeni. Nasza oferta sadzonek powojników zawiera odmiany wielkokwiatowe, drobnokwiatowe, wcześnie i późno kwitnące, a także powojniki botaniczne oraz bylinowe. Dzięki temu powojniki są roślinami uniwersalnymi – odpowiednimi zarówno dla początkujących, jak i bardziej doświadczonych ogrodników.

Jakie stanowisko dla powojników?

Odpowiedni wybór stanowiska to jeden z kluczowych czynników decydujących o zdrowiu rośliny i obfitym kwitnieniu clematisów.

Stanowisko słoneczne z ocienioną podstawą

Clematisy najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych, ale w miejscu, w którym ich podstawa będzie ocieniona. Zasada „głowa w słońcu, nogi w cieniu” doskonale oddaje potrzeby clematisów. Jeżeli mamy otwarty teren to najlepiej w pobliżu posadzić, drobne okrywowe krzewy, lub krzewinki, które zapewnią trochę cienia u podstawy pnącza i ochronią glebę przed przegrzewaniem.

Ochrona przed wiatrem

Sadząc powojniki pamiętajmy o tym, że lubią one miejsca osłonięte od silnego wiatru. Pomimo tego, że dobrze znoszą nasze warunki klimatyczne i całkiem nieźle radzą sobie z ujemną temperaturą to mroźny zimowy wiatr może uszkodzić pąki. Odmiany wielkokwiatowe nie powinny być również przesuszane, ponieważ odbije się to na ich kwitnieniu i kondycji.

Gleba - jakie jest idealne podłoże dla powojników?

Powojniki preferują glebę żyzną, próchniczą, o odczynie zbliżonym do obojętnego (pH 6-7), wilgotną ale nie podmokłą. W przypadku gdy posiadamy w ogrodzie kwaśną ziemię możemy zmienić jej odczyn stosując wapno dolomitowe. Ziemia ciężka i gliniasta wymaga rozluźnienia poprzez dodanie piasku, kompostu lub obornika.

Jak sadzić powojniki?

Powojniki uprawiane w pojemnikach można sadzić przez cały sezon wegetacyjny. Przed sadzeniem doniczkę dobrze jest zanurzyć w wodzie na ok 10 min., a następnie delikatnie wyjąć z pojemnika całą bryłę korzeniową. Dołek powinien być zdecydowanie większy od pojemnika, w którym rosła sadzonka. Ziemię ogrodową najlepiej wymieszać z próchnicznym podłożem i obornikiem. Jeżeli ziemia w naszym ogrodzie ma odczyn kwaśny to dodatkowo mieszamy ją z dolomitem. W przypadku ziemi ciężkiej na spód usypujemy warstwę drenażu z drobnych kamieni i żwiru. W tak przygotowane podłoże sadzimy nasze sadzonki clematisów umieszczając je ok 5cm niżej niż rosły w pojemniku. Na koniec całość dokładnie podlewamy wodą. Po 2 tygodniach możemy rozpocząć nawożenie.

Pielęgnacja - Jak uprawiać powojniki?

Pielęgnacja roślin po posadzeniu nie jest wymagająca. Jeżeli spełnimy wymagania siedliskowe powojników to ich pielęgnacja będzie się opierała jedynie na wiosennym przycinaniu, nawożeniu i podlewaniu w okresach suszy. Aby zapewnić odpowiednią wilgotność podłoża, ograniczyć parowanie wody i zmniejszyć temperaturę podłoża należy ziemię wokół naszych sadzonek powojników wyściółkować. Świetnie nada się do tego czarna agrowłóknina i kora sosnowa lub tak jak zostało to już wspomniane wyżej obsadzić pnącza niskimi krzewinkami.

Regularne podlewanie – wilgotno, ale bez przelania 

Powojniki lubią wodę, ale nie tolerują ani przesuszenia, ani długotrwałego zalegania wilgoci przy korzeniach. Podstawowe zasady podlewania powojników to:

• podlewaj obficie, tak aby woda dotarła do głębszych warstw gleby przy korzeniach;
• nie dopuszczaj do przesychania podłoża – nawet krótkie susze mogą ograniczyć kwitnienie;
• podlewaj u podstawy rośliny, unikając moczenia liści, co zmniejszy ryzyko chorób grzybowych;
• skutecznym rozwiązaniem jest linia kroplująca – dostarcza wodę bezpośrednio do korzeni i zapewnia regularne nawadnianie.

Ściółkowanie – ochrona korzeni i utrzymanie wilgoci

Ściółkowanie gleby wokół podstawy powojników to prosty zabieg, który bardzo korzystnie wpływa na kondycję roślin:

• kora sosnowa, kompost lub inna organiczna ściółka utrzymuje równomierną wilgotność gleby, ogranicza parowanie wody i chroni korzenie przed nadmiernym nagrzewaniem;
• ściółka ogranicza też wzrost chwastów i stabilizuje temperaturę podłoża.

Usuwanie przekwitłych kwiatów – przedłużenie kwitnienia

U odmian wielkokwiatowych usuwanie przekwitłych kwiatostanów może pomagać w przedłużeniu okresu kwitnienia. Dzięki temu roślina nie marnuje energii na tworzenie nasion i ma więcej sił, by zawiązywać nowe pąki kwiatowe.

Wiosenne cięcie – klucz do obfitego kwitnienia

Choć cięcie powojników jest czasem traktowane jak osobny temat (zależny od grupy przycinania), jego rola w pielęgnacji jest fundamentalna: prawidłowo wykonane cięcie wczesną wiosną sprzyja lepszemu rozkrzewieniu i dużej ilości kwiatów w sezonie.

• cięcie usuwa słabe, stare i uszkodzone pędy oraz stymuluje roślinę do produkcji nowych, silnych pędów kwiatowych;
• cięcie różni się w zależności od gatunku i odmiany powojnika, dlatego warto poznać do jakiej grupy należą sadzonki powojników, które zakupiliśmy w szkółce (np. wielkokwiatowa, botaniczna, późno-kwitnąca itd.).

Ochrona przed mrozem - zabezpieczenie korzeni i pąków

Powojniki są generalnie odpornymi na mróz pnączami, ale w szczególnie surowe zimy warto je dodatkowo zabezpieczyć, zwłaszcza jeżeli nie rosną w gruncie:

• obsypanie podstawy rośliny ziemią lub korą chroni pąki śpiące i korzenie przed przemarzaniem;
• szczególną uwagę należy zwrócić na pnącza uprawiane w pojemnikach na balkonach i tarasach – ich korzenie są bardziej wrażliwe na niskie temperatury i wymagają staranniejszego zabezpieczenia.

Nawożenie powojników – kiedy i czym nawozić?

Do nawożenia najlepiej użyć specjalnej mieszanki nawozów do powojników. Wtedy będziemy mieć pewność, że nasze sadzonki powojników będą miały optymalne warunki do wzrostu. Powojniki dobrze reagują na nawożenie, zwłaszcza od drugiego roku po posadzeniu. Najlepiej stosować nawozy o spowolnionym działaniu, które uwalniają składniki stopniowo w czasie wzrostu:

• w połowie kwietnia wykonaj kilka (2–3) otworów w glebie wokół rośliny i wsyp w nie nawóz (np. Substral/Osmocote 5-6 M) w ilości ok. 10 g (1 płaska łyżeczka od herbaty) w każdym z nich;
• nawozy o niskiej zawartości azotu oraz z przewagą fosforu i potasu sprzyjają lepszemu kwitnieniu;
• nawożenie kontynuuj regularnie (w przypadu nawozów długodziałających, o spowolnionym działaniu wystarczy jedna dawka w sezonie), ale zaprzestań go pod koniec lata, by roślina mogła stopniowo przygotować się do zimy.

Cięcie powojników – klucz do pięknego kwitnienia

Cięcie powojników również nie należy do zadań wymagających. W pierwszym roku po posadzeniu wszystkie powojniki powinno przyciąć się na wysokości ok. 30 cm. Celem takiego cięcia jest zmuszenie rośliny do wypuszczenia nowych pędów z podstawy rośliny, czyli rozkrzewianie się. U większości odmian wielkokwiatowych, wcześnie kwitnących (pierwsze kwiaty pojawiają się juz w maju) cięcie przeprowadza się na wysokości ok. 100-150 cm u starszych roślin, natomiast młodsze i słabsze rośliny tniemy niżej (przycinamy wszystkie pędy). Rośliny tniemy wczesną wiosną. Zabieg cięcia omówiliśmy bardziej szczegółowo w naszym artykule na blogu dotyczącym cięcia poszczególnych grup powojników, który można zobaczyć tutaj: Jak przycinać powojniki?

Powojniki – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

• Czy powojniki są trudne w uprawie? - Nie, przy zapewnieniu odpowiednich warunków do wzrostu powojniki nie wymagają wielu zabiegów pielęgnacyjnych.
• Gdzie najlepiej sadzić powojniki? - Powojniki wymagają miejsc słonecznych, osłoniętych od wiatru. Bardzo ważne jest, aby podstawa rośliny była zacieniona.
• Czy powojniki można uprawiać w donicach? - Tak, wiele odmian powojników doskonale nadaje się do uprawy w dużych donicach na balkonach i tarasach.
• Jak często podlewać powojniki? - Powojniki wymagają regularnego podlewania, zwłaszcza w okresach suszy. Podlewanie powinno być obfite, tak aby woda dotarła do głębszych warstw gleby.
• Jaką glebę lubią clematisy? - Powojniki preferują gleby żyzne, próchnicze, umiarkowanie wilgotne i dobrze przepuszczalne. Najlepszy odczyn gleby to pH 6–7.
• Dlaczego powojnik nie kwitnie? - Najczęstsze przyczyny braku kwitnienia to: zbyt silne lub nieprawidłowe cięcie, niedobór składników pokarmowych, przesuszenie gleby, zbyt mała ilość światła, uszkodzenie pąków przez mróz lub wiatr.
• Czy powojniki są mrozoodporne? - Większość powojników jest odporna na mróz i dobrze znosi polskie zimy.
• Czy powojniki chorują? - Powojniki są stosunkowo odporne, ale mogą być narażone na choroby grzybowe, zwłaszcza przy nadmiernej wilgoci i słabej cyrkulacji powietrza.
• Jak przycinać clematis? - Szczegółowe porady i wskazówki dotyczące cięcia są dostępne wnaszym artykule dotyczącym przycinania powojników: https://www.flower-garden.pl/pl/ciecie-powojnikow
• Czy powojniki trzeba nawozić? - Tak. Regularne nawożenie jest ważne dla prawidłowego wzrostu i obfitego kwitnienia powojników.